Er zijn meerdere momenten op de dag waarin je schakelt tussen taken, situaties en gevoelens. Je gaat bijvoorbeeld van inspanning naar ontspanning, van samenzijn naar alleen, van doen waar je zin in hebt, naar iets doen waar je tegenop ziet. Schakelmomenten voelen ongemakkelijk. Als je eten gebruikt om ze te overbruggen kan je geen gewicht verliezen.
Waar zit de oplossing? In bodyfulness! Ik leg je uit wat ik daarmee bedoel en help je in deze les om schakelmomenten meer te gaan waarderen, hoe ongemakkelijk ze ook zijn.
Overeten in schakelmomenten is een patroon dat veel mensen herkennen, maar niet altijd begrijpen. In deze blog leg ik uit wat schakelmomenten precies zijn en hoe je kunt stoppen met daarin naar eten te grijpen.
Met een schakelmoment bedoel ik een overgangsmoment waarin je overgaat van de ene situatie naar de andere. Bijvoorbeeld van samen zijn naar alleen zijn. Of van inspanning naar ontspanning. Of van iets doen waar je zin in hebt naar iets waar je tegenop ziet.
Dit zijn allemaal overgangsmomenten die ik schakelmomenten noem. Als je moeite hebt met dat schakelen, ben je geneigd om daar eten voor in te zetten. Je overbrugt die overgang van het een naar het ander met eten.
Het eerste voorbeeld: je bent gezellig samen geweest met andere mensen. Het was hartstikke leuk en je hebt urenlang gepraat. Nu kom je ineens thuis in een leeg huis. Daar valt je iets wat de omschakeling is van samen zijn naar alleen. En wat je jezelf ziet doen, is iets te eten pakken.
Een tweede voorbeeld is de omschakeling van inspanning naar ontspanning. Dit gebeurt vaak in de avond, tijdens het avondeten. Je bent misschien gaan hardlopen na je werk, meteen door naar de supermarkt, boodschappen doen, koken, tafeldekken en gaan zitten. Dan is daar het moment om tot rust te komen en te genieten van je maaltijd.
Wat je ziet is dat je een omschakeling maakt van inspanning naar ontspanning. Als je dat niet goed weet te begeleiden in jezelf, gebruik je daar eten voor. Je ziet bijvoorbeeld dat je twee keer opschept terwijl je geen honger meer hebt na die eerste portie. Je zoekt nog naar de ontspanning en je bent daar nog niet. Je bent nog niet helemaal in ontspanning en eten helpt je daarbij, dus je schept nog een tweede keer op.
Een derde voorbeeld is de overgang van doen waar je zin in hebt naar iets waar je tegenop ziet. Ik ben daar al heel jong mee begonnen. Als ik uit school kwam, moe was van school en blij was dat ik even kon niksen, misschien lekker een stripboekje lezen, dan moest ik mijn huiswerk gaan maken.
Ik had geen honger en toch wilde ik eerst even wat eten om die omschakeling te maken van doen waar ik zin in had naar iets waar ik tegenop zag. Dit zijn allemaal voorbeelden van schakelmomenten en een dieet leert je niet hoe je dat oplost. Hierin heb je een stuk persoonlijke ontwikkeling nodig.
Wat je tegenkomt in schakelmomenten is dat je dus wel kunt voelen dat je geen honger hebt en toch verlang je naar eten. Waar gaat dat nou eigenlijk over? Wat ik zie is dat je daarin sensaties tegenkomt in je lichaam en emoties. Die emoties hangen weer samen met de gedachten die je hebt in de omschakeling.
De sensatie van samen zijn naar alleen is heel subtiel, maar je bent een sociaal wezen en samen zijn voelt anders dan daarna ineens alleen zijn. Als je hierop gaat letten, kun je dat dus echt herkennen als iets wat heel oer is.
In een groep beleef je veel. Je wilt je goed voelen in de groep. Je wilt je geaccepteerd voelen door de groep. Dat kan soms ook een inspanning zijn, als je merkt dat je je daarin erg bewust bent van hoe er op je wordt gereageerd. Dan kan het alleen zijn het loslaten zijn van wat je daar vast hield.
Het kan ook andersom werken, dat je juist in het samen zijn je heel erg verbonden voelde. Geliefd en gekoesterd en gehoord en gezien. Misschien had je veel lol met elkaar. Dan is er die overgang naar het alleen zijn, waarin het bijna is alsof je lichaam zegt: klopt dit nu? Dit voelt nu wel heel erg alleen. Die overgang voelt wat verloren.
Het betekent verder helemaal niets, anders dan alleen maar het feit dat je dus een omschakeling maakt. Als je niet gewend bent om contact te maken met de sensaties in je lichaam, als je niet gewend bent om je bewust te zijn van wat je voelt, dan wil je het ongemak van een schakelmoment het liefst wegduwen. Je wilt het zo snel mogelijk oplossen.
Eten is dan natuurlijk weer een prachtige afleiding, zeker als je daar gevoelig op reageert, waarmee je direct ineens even met je aandacht ergens anders bent. Daarmee probeer je die omschakeling te overbruggen.
Als je al lang uit contact bent met dat bewustzijn van de sensaties in je lichaam, de gevoelens die door je heen gaan en niet meer gewend bent om daar bewust met je aandacht bij te zijn, dan kan daar wat achterstallig onderhoud in zitten. In die zin dat je daar ook niet zo gemakkelijk meteen weer contact mee maakt.
Het enige wat je voelt is dat je erbij uit de buurt wilt blijven. Je wilt van jezelf weg. Je wilt iets hebben, je wilt iets eten, je wilt meteen je telefoon of de televisie aanzetten. Afleiding, afleiding. Afleiding in eten of afleiding in kijken. Of het liefst allebei.
Als je wilt stoppen met overeten, als je kiest voor blijvend gewichtsverlies en niet tijdelijk gewichtsverlies, dan kan een dieet je hier niet bij helpen. Dit gaat over het verkennen van je emotionele leven en het verkennen van wat ik noem bodyfulness.
In mindfulness observeer je wat je denkt. In mindfulness ga je zitten, word je stil en observeer je de gedachten die voorbijkomen, de gedachten die door je hoofd gaan. In bodyfulness doe je hetzelfde, maar dan met je lichaam. Je concentreert je op de sensaties die door je lichaam gaan.
In zo’n omschakeling van gezellig samen zijn met andere mensen naar alleen, zal je voelen dat je lichaam daar een ongemak bij ervaart. Het is eigenlijk heel kostbaar. Hetzelfde geldt voor de overgang van inspanning naar ontspanning. Dat is een ongemak. Je hele systeem gaat loslaten en het loslaten zelf voelt ongemakkelijk.
Het is fascinerend dat we daar zo’n moeite mee kunnen hebben, maar het voelt ongemakkelijk. Een van de dingen die je in bodyfulness leert is om het ongemak uit te nodigen en te faciliteren. Om jezelf te ondersteunen in dat wat je daarin tegenkomt.
Dat kan op verschillende momenten om verschillende dingen vragen. Als je merkt dat er een sensatie van alleen zijn is, en misschien even een wat verloren gevoel daarin, dan heb je iets anders nodig dan wanneer je van inspanning naar een loslaten en ontspanning wilt gaan.
Wat je jezelf wilt kunnen leveren is maatwerk. Maatwerk om aan te sluiten bij het ongemak waar je doorheen gaat. Wat daarin prettig kan zijn voor je lichaam, om jezelf daarin te begeleiden op een manier die niet om eten vraagt.
Op andere manieren je lichaam begeleiden in de omschakeling en jezelf begeleiden in de omschakeling en jezelf daarin opvangen. Wat je ziet als je dit gaat doen, is dat de intimiteit met je lichaam en jezelf toeneemt en je acceptatie van ongemak ook.
Je kunt onmogelijk door dit leven bewegen zonder schakelmomenten en zonder het ongemak van schakelmomenten. Je schakelt meerdere keren per dag. Als je kijkt naar rokers, zeker in de jaren dat er nog overal gerookt mocht worden, binnen, buiten, op het werk, dan kon je zien dat schakelmomenten steeds met een sigaretje werden gemaakt.
Een sigaretje tussen het opruimen en schoonmaken en dan voordat je de boodschappen gaat doen. Een sigaretje na het eten voordat je op de bank gaat zitten. Al die sigaretjes waren allemaal schakelmomenten. Als je zelf hebt gerookt of nog rookt, dan kun je dat waarschijnlijk ook terugzien. Met eten is het net zo.
Een van de dingen die je nodig hebt voor blijvend gewichtsverlies, is soepel leren schakelen. Zonder weerstand, zonder verzet. Het ongemak door je lichaam laten gaan wat je daarin tegenkomt, dat begeleiden voor jezelf, dat ook begeleiden voor je lichaam. Op die manier door je dagen heen bewegen waarin je altijd meerdere schakelmomenten zult tegenkomen.
Het is een prachtige kans waarin je overeten steeds meer loslaat, je afhankelijkheid van eten steeds meer loslaat. Wat je natuurlijk ook merkt aan je lichaam. Je lichaam bedankt je daarvoor en kan veel meer ballast loslaten waardoor jij meer energie voelt.
Je gaat ook echt lekker met trek aan tafel, omdat je niet al op drie schakelmomenten in je dag iets hebt gegeten terwijl je helemaal geen honger had.
Ga ontdekken hoe dit er voor jou uitziet. Ga ontdekken waar jouw schakelmomenten zitten. En verken het ongemak dat je daarin tegenkomt. Dat gaat je enorm helpen.
Ben benieuwd wat je ontdekt.
Wil je meer leren over het oplossen van overeten? Download mijn gratis e-boek Etenslessen. Het is de volgende stap in het oplossen van overeten. Ik geef je in het boek een aantal onmisbare inzichten, maar ook praktische stappen waarmee je afvalt zonder dieet. Dus als je meer wilt dan alleen theoretische kennis, gaat mijn boek je daar zeker bij helpen. Ga naar mijn website en vraag daar jouw gratis e-boek aan via Etenslessen.com.
Je hebt geleerd om eten te beheersen. Maar vrijheid voelt anders. Vrijheid is luisteren naar je lichaam, je verlangens en waarheid. Het is stoppen met vechten en beginnen met begrijpen.
Dit zijn jouw etenslessen. Geen regels die je moet volgen, maar ontdekkingen die je mag doen. Als eten een worsteling is, is er iets in jou dat gehoord wil worden.
Overeten is de rook – niet het vuur. In mijn boek neem ik je mee in een nieuwe omgang met eten.