Afl. 351 Vertraag vertraag vertraag

Overeten is een poging om jezelf te helpen. Misschien weet je op dat moment niet waarmee en komt dat besef pas later. Maar je doet het niet voor niets. Dit besef maakt ruimte voor compassie en nieuwsgierigheid. Beide zijn krachtige hulpmiddelen voor het oplossen van overeten. Zodra je nieuwsgierig wordt vanuit compassie durf je meer naar jezelf te kijken. Je vertraagt om te bestuderen wat zich laat zien. Het is vandaag mijn beste advies en ik geef je in deze les een aantal vragen die je hierbij helpen.

Wat je ontdekt:

• Overeten als hulpmiddel
• De kracht van nieuwsgierigheid en compassie
• Vragen die je helpen vertragen
• Koop jouw exemplaar van het boek Etenslessen
• Meld je aan voor de wachtlijst van Etenslessen

Overeten is een poging om jezelf te helpen

Ik dacht na over het woord vertragen. Ook dacht ik na over de titel van deze les. Wat er in me opkwam, was: vertraag, vertraag, vertraag. Overeten is een vorm van manipulatie. Je probeert iets te fixen. Vaak weet je niet eens wat je eigenlijk probeert te fixen.

Vandaag coachte ik iemand. Ik hielp haar eraan te herinneren dat overeten een poging is om jezelf te helpen. Ze voelde pijn over wat het met haar lichaam doet. Ook voelde ze pijn over hoe haar lichaam reageert als ze eet zoals ze eet. Het is zo gemakkelijk om jezelf dat te verwijten. Als je lichaam protesteert, wijs je jezelf zo aan als de schuldige. Alsof jij je lichaam iets aandoet.

Maar overeten is altijd een poging om jezelf te helpen met iets waarvoor je nog geen andere oplossing hebt. Als je dat onthoudt, kun je met meer compassie kijken. Het is niet eerlijk om alleen naar je lichaam te wijzen. Kijk nou wat je doet, kijk hoe moeilijk je het je lichaam maakt. Er komt meer balans en meer nuance. Er komt ook ruimte voor een completere waarheid. Het is waar dat je lichaam protesteert. En het is ook waar dat je jezelf probeert te helpen.

Eten als instant fix

Met een completer beeld kun je compassie voelen. Daarom maak ik deze les. Ik wil je nieuwsgierig maken. Waar probeer je jezelf eigenlijk mee te helpen?

Eten is een instant fix die je ooit hebt ontdekt. Je schakelt er snel mee over van de ene gemoedstoestand naar de andere. Voedsel heeft impact op wat je voelt. Je kunt het gebruiken om gevoelens eronder te houden. Je kunt het ook gebruiken om een gevoel juist te laten ontsnappen. Of om een gevoel als het ware te verwerken. Dat gebeurt niet echt, maar je staat van zijn is daarna wel anders. In die zin werkt het. Het werkt heel snel. Jezelf op een natuurlijke manier ergens doorheen helpen gaat langzamer.

Plinten schuren met een onveilig gevoel

Toevallig werkte ik zelf een paar dagen door een gevoel heen. Mijn antwoorden had ik er nog niet op. Ik voelde me onveilig en ik voelde afwijzing. Ik had tijd nodig om daar doorheen te bewegen. Daar had ik vroeger geen tolerantie voor. Echt helemaal niet. Dan moest ik direct eten. Ik wist ook niet goed wat er in me omging.

Nu heb ik prachtig geschilderde plinten. Ik werkte door dit gevoel heen terwijl ik mijn plinten schuurde. Ik heb ze gekit. Daarmee ben ik echt een meesterkitter geworden. Daarna heb ik ze mooi geschilderd.

Iets opknappen reguleert je zenuwstelsel

In mijn programma vertel ik hier meer over, bij je dierlijke zelf en het reguleren van je zenuwstelsel. Iets doen waarbij je iets onder je handen ziet opknappen, geeft je een gevoel van invloed en van grip. Je denkt: kijk eens, hier ontstaat iets moois, iets wat welkom is. Dat reguleert. Los daarvan heb je daarna prachtige plinten.

Ik heb er zoveel plezier in. In het weekend ga ik steeds op en neer naar de Gamma voor nieuwe spullen. Als je eenmaal over de hobbel heen bent en een klus hebt opgepakt, kun je er veel plezier in krijgen. Voor mij maakt niet alleen de inrichting een kamer uitnodigend. Ook die frisse plint en die frisgeschilderde muren doen iets met je. Zo ervaar ik dat.

Tolerantie voor niet-weten bouwen

Dit alles kostte tijd. Ik verkende wat ik voelde. Ik tastte af wat het me kon vertellen. Wat kan ik hiervan leren? Hoe beweeg ik dichter naar mezelf toe? Waar ligt de diepere waarheid? Tolerantie voor niet-weten heb ik moeten bouwen. Hetzelfde geldt voor tolerantie voor ongemak. En voor pijn, de pijn van je menselijke ervaring. Daar had ik tijd voor nodig.

In Etenslessen leer je vertragen

In mijn programma leer je via meerdere ingangen te vertragen. Overeten is fixen. Overeten is instant. In Etenslessen leer je vertragen. Je vertraagt wanneer je bij een gevoel blijft. Dan verken je wat dat gevoel je komt vertellen. In de situatie zelf tast je af wat er in je zenuwstelsel gebeurt. Zo zie je hoe dat verandert als je de tools gebruikt die je van mij krijgt.

Je kunt je afvragen: voor welk deel in mij is dit lastig? Vaak is iets niet lastig voor je hele zelf. Het is lastig voor een specifiek deel van jezelf. Alleen dat is al een interessante verkenning. Wil je een gevoel direct fixen? Dan is het waardevol om je af te vragen: wat leerde ik ooit over dit gevoel? Waarom heb ik dit gevoel verbannen? Waarom moest ik er direct bij vandaan? Leerde ik misschien dat dit gevoel een belasting is voor anderen? Of dat het slecht is? Zulke vragen helpen je te vertragen. Ze helpen je om te zijn met de ervaring van dat moment.

Buiten de situatie om de brug bouwen

Daarnaast kijk je in mijn programma naar situaties die op dat moment niet aan de orde zijn. Zo leer je jezelf beter kennen, buiten die situatie om. Het mooie van overeten is dat je het meestal al lange tijd doet. De situaties die je als uitdaging herkent, kun je zo opsommen. Het materiaal is er dus. Je kunt erop reflecteren buiten de situatie en buiten de emotie van dat moment. Met de juiste tools schijn je er licht op om onderzoek te doen. Zo bouw je de brug, het fundament in jezelf, voor als de situatie er daadwerkelijk is.

Vanmorgen keken we bijvoorbeeld naar de neurologie van een faalmoment. Wat gebeurt daar precies op neurologisch niveau? Welke stemming roept dat in je op? Welke gedachten heb je daarbij? En met welke drie stappen klim je er weer uit? Dit zijn handvatten. Ze maken dat je kunt vertragen en verkennen in een situatie, maar ook erbuiten.

Zelfcoaching bouwt een fundament

In zelfcoaching doe je dat ook. Je mengt compassie met je ervaring van dat moment, terwijl je erop reflecteert. Zo ontmoet je jezelf steeds opnieuw. Dat doe je in een situatie, naast een situatie, vlak ervoor of vlak erna. Je doet je verkenning en bouwt een fundament in jezelf. Zo ontwikkel je de capaciteit die overeten steeds vaker optioneel maakt.

Er komen steeds meer situaties waarin je zegt: normaal gesproken zou ik nu zijn gaan eten, en het hoeft niet. Ik kan de verleiding voelen, maar die is niet zo krachtig. Ik voel dat ik ook een andere afslag kan nemen. Die momenten komen steeds vaker voor. Dan denk je: ik zie het, ik ben echt iets in mezelf aan het bouwen. Terwijl je overeten situationeel opruimt, nemen de situaties af waarin je nog overeet om jezelf te helpen. Steeds vaker weet je: hier heb ik nu een ander antwoord op. Met dit gevoel dat zich nu aandient, kan ik zijn. Ik weet hoe ik het ontvang. Ik weet welke betekenis ik eraan heb gegeven. Het is welkom en waardevol, en ik weet hoe ik het voor mezelf verwerk.

Vertragen is een kwaliteit van leven

Dit is de belangrijkste boodschap: in dat proces ga je het vertragen op zich waarderen. Misschien denk je dat je probleem is opgelost zodra het overeten weg is. En dat je dan zo ontzettend blij bent. Maar de kwaliteit van vertragen herken je als onderdeel van je kwaliteit van leven. Waar doe je het anders voor? Waarom ben je hier? Je bent hier omdat je aanwezig wilt zijn. Present zijn bij je ervaringen, dat is wat je wilt. En jezelf diep en intiem leren kennen in alles wat je meemaakt. Op een manier die stevig voelt, vastgehouden door jezelf. Ik heb je. Ik ben bij je. Er gaat hier niets mis.

Als je dat als doorgaande lijn bij jezelf kunt hebben, voel je iets bijzonders. Het overeten is eruit en wat ervoor in de plaats is gekomen, voelt zo stevig. Het geeft stabiliteit, ook als je je ontregeld voelt. Die twee bestaan naast elkaar. Je kunt jezelf daarin ontvangen.

Waar zie jij jezelf nog niet vertragen?

Fixen is een snelle manier om jezelf te beïnvloeden en te helpen. Maar het is niet de hulp waar je echt blij mee bent. Het prijskaartje dat eraan hangt, is uiteindelijk te hoog. Dan wil je ervan af. Ik herinner je eraan dat het tegenovergestelde van fixen eruitziet als vertragen. Dat is een verrijking in jezelf, in je relatie met jezelf en in je kwaliteit van leven.

Vraag je dus af: waar zie ik mezelf nog niet vertragen? Waar zou vertragen me meer van mezelf laten zien? Waar zou vertragen iets onthullen wat overeten voor me ondervangt? Deze nieuwsgierigheid draagt een belofte in zich: er wacht iets moois op je. Nieuwsgierigheid is echt een superpower bij het oplossen van overeten. In combinatie met vertragen brengt ze je ontzettend veel. Vertraag, vertraag, vertraag.