Je kan overeten pas loslaten als je het niet meer nodig hebt. Je moet nieuwe vaardigheden leren en dat kan alleen op de plek waar je die vaardigheden nodig hebt. Dat is in het leven dat je NU hebt. In situaties die nu relevant voor je zijn. Dus laten we hiernaar kijken. Hoe werkt dit in een vol en druk leven? Of een leven dat juist stil en leeg voelt? Hoe bouw je de brug tussen het oplossen van overeten en de vaardigheden die je daarvoor nodig hebt? Laten we door een lens kijken die goed voelt. Die je bevestigt, inspireert en kracht geeft op de plek waar je nu bent.
Hoe werkt gewichtsverlies in het leven dat je nu hebt, met de omstandigheden zoals die er nu zijn? Je kunt overeten pas loslaten als je het niet meer nodig hebt. En als je huidige leven voorlopig zo blijft zoals het nu is, wil je weten hoe je daarin overeten loslaat. Dat bespreek ik in deze les.
De afgelopen weekenden deed ik hier in huis een complete stoelendans. Alle kamers kregen een andere functie en schoven als het ware door. Ik heb weekenden lang alleen maar gestaan schilderen, dozen gevuld en gesjouwd, meubels verschoven en verfpotten gehaald bij de bouwmarkt. En nog meer verfpotten.
Op een moment dat ik van de ladder afklom, realiseerde ik me iets. Die schilderladder, die verfrol. Ik dacht: wacht eens even. Ik heb nog geen één keer een lamme arm gehad. Dat vermoeide gevoel als je de hele tijd boven je schouder rolt. Met een verfrol die verzadigd is met verf en best wat weegt.
Als je uren en uren staat te schilderen, krijg je normaal een lamme arm. Ik had het niet. Ik dacht: dit is het cadeautje van mijn pilates. Die doe ik nu ongeveer een jaar, elke ochtend op mijn matje in mijn slaapkamer. Een half uur meestal, soms twintig minuten. Ik heb er zoveel plezier in gekregen dat ik het gewoon elke ochtend wil. Ik leg het mezelf niet op.
Het is een fijn moment van mijn ochtend, een moment waar ik naar uitkijk. Ik heb een intieme, fijne relatie gekregen met mijn lichaam en met bewegen, vooral met deze vorm van bewegen. Daar profiteer ik nu enorm van tijdens al dit sjouwen, schilderen en klussen.
Terwijl ik daarover nadacht, besefte ik: daar heb je die spierkracht voor opgebouwd, die souplesse, die balans, die kracht. Het is de ervaring zelf die me daar bracht. Als je beweegt zoals ik dat nu ervaar, voel je tijdens het bewegen dat je vitaliseert.
Dat is iets anders dan een balspel of een teamsport. Daarbij ga je op in het plezier van het spel, in de bal halen, scoren en winnen. Ook heerlijk, maar anders. Ik heb het nu over een vorm van bewegen waarbij je met je aandacht helemaal in je lichaam bent. Alleen maar in je lichaam, om te voelen hoe je beweegt en welke spieren je gebruikt. Om te voelen hoe je kracht zet en hoe je balans vindt.
In die geconcentreerde aandacht ervaar ik iets weldadigs, iets dat in het moment fijn voelt. Het voelt als mijn ideale begin van de dag. En ik besef heel goed dat ik dit niet kon creëren toen ik nog gevangen zat in mijn strijd met eten. Bewegen werd toen compleet gekaapt door mijn eetproblemen.
Sporten en bewegen waren compensatie voor een eetbui, of een manier om weer een nieuwe poging te ondersteunen met zoveel mogelijk sporten. Bewegen was een project dat samenhing met overeten, met afvallen, met het gevecht tegen eten. Tegen mijn lichaam en tegen alles wat ik aan mijn lichaam afkeurde.
Zolang bewegen in dat kader stond, zolang het daardoor overschaduwd werd. Kon ik de relatie met bewegen die ik nu heb niet bouwen. Daarmee wil ik zeggen: je krijgt twee voor de prijs van één als je overeten gaat opruimen. Als je het gaat oplossen en daarin intimiteit ontwikkelt met jezelf, in jouw relatie met eten, krijg je dit erbij.
Het voelt echt waanzinnig. Ik ben 58 en ik heb een energie waar je u tegen zegt. Een souplesse, een balans, een kracht, een vitaliteit die bruisend voelt. Je lichaam is iets waarin je de hele dag leeft. Hoe verrukkelijk is het dan als dat lekker voelt, als het huis waarin je woont ook echt lekker voelt.
Bij een project als dit, waarin ik verhuis en veel klus. Ik vraag veel van mijn lichaam, en merk dat mijn lichaam dat moeiteloos aankan. Dan voel je die extra bonus: dat dit mogelijk is, dat ik zo sterk ben, zo soepel, zo krachtig. Maar dat is niet waar deze les over gaat. Deze les gaat over wat daaraan voorafgaat, als je wilt stoppen met overeten.
Kijk naar de structurele situatie, de omstandigheden in jouw leven waarvan je zegt: voorlopig blijft dat nog zo. Als je leven nu zo’n ‘voorlopig blijft dat nog zo’-situatie is, dan is dit het leven waarin je wilt stoppen met overeten. Het leven waarin je gewicht verliest dat niet meer terugkomt.
Daar wil ik in deze les het licht op laten schijnen. Je kunt overeten pas loslaten als je het niet meer nodig hebt. Je moet nieuwe vaardigheden leren, en dat kan alleen op de plek waar je die vaardigheden nodig hebt. Alleen op de plek waar je overeten tegenkomt, kun je het oplossen. En dat is dus in het leven dat je nu hebt, in situaties die nu relevant voor je zijn.
Hier zit iets heel moois, iets waardevols. Denk met me mee. Als je goed kijkt naar je huidige leven, zie je dat dit voor het merendeel bestaat uit jouw eigen keuzes. Keuzes die je zelf eerder hebt gemaakt. Je koos voor de relatie die je hebt, voor de baan die je hebt. Voor de kinderen, de promotie, het eigen bedrijf, de scheiding, de mantelzorg.
Indirect koos je daarmee voor alles wat dit met zich meebrengt. Misschien denk je nu: maar ik koos niet voor die tegenslag, niet voor die crisis. Dat klopt, maar je koos wel voor de oplossing. Kijk naar je leven, niet naar de dingen die je zijn overkomen waar je geen controle over hebt. Kijk naar de elementen die jij zelf hebt uitgenodigd. Het merendeel daarvan is jouw eigen keuze geweest.
De mensen die ik coach, ervaren hun leven regelmatig als druk of vol, soms zelfs structureel. Ik herken dat, en jij misschien ook. Maar besef dat dat volle leven bestaat uit dingen die jouw eigen vrije keuze waren. Oplossingen die jij zelf hebt bedacht en gekozen. Dan kijk je naar een vol leven, maar ook naar een leven dat voor jou klopt. En daarmee is het een mooi leven.
Dit is jouw mooie, volle leven. Als je alleen al dat besef pakt, ervaar je het anders. Soms denk je misschien: het lijkt wel een rijdende trein, er is altijd het volgende ding. Maar besef dat jij deze trein hebt gebouwd, met al die wagonnetjes die je eraan hebt gehangen. Kleur het in zoals je het wilt inkleuren.
Dit is jouw gekozen leven, jouw mooie volle leven. Als je die schoonheid kunt zien, beleef je het al anders. Wat dan overblijft, is het feit dat het je nu nog aan een aantal vaardigheden ontbreekt. Vaardigheden om je te verhouden tot alles waar je ja tegen hebt gezegd, die veelheid aan mooie dingen waarvoor je koos.
Toen je die keuzes maakte, wist je nog niet welke uitdagingen dat allemaal met zich mee zou brengen. Je wist nog niet welke vaardigheden dit van je zou gaan vragen. Maar hier zijn ze nu.
Ik kan zien dat het mij nog aan een aantal vaardigheden ontbreekt. Soms ontbreekt het me aan capaciteit: meer vertrouwen, meer geduld, meer tolerantie voor onzekerheid. Misschien vraagt dit leven meer mentale of lichamelijke energie van je. Of meer capaciteit voor de ervaring van eenzaamheid of stress. Misschien mis je vaardigheid in zelfzorg, of heb je meer geloof en inzicht nodig.
Wat het ook is dat jij hier invult: je kunt zien dat je overeet op de plek waar je dit nu nog mist. Waar je de vaardigheden mist, waar je de capaciteit mist. En daarin gaat niets mis. Dit is het eerste belangrijke stuk waarin je een verschuiving kunt creëren: ik wil me niet beklagen dat het vol, druk of veel is. Ik heb hier allemaal ja tegen gezegd.
Ik heb ja gezegd tegen de oplossingen waar ik me nu aan heb gecommitteerd. Als ik daar alle emotie uithaal, zie ik dat het me aan een aantal vaardigheden en capaciteit ontbreekt. Als je achter die eerdere beslissing kunt blijven staan, heb je alleen de follow-up nodig. Ik zorg ook dat ik je help met wat het nu van je vraagt.
Zie je hoe mooi dat is? Je komt daarmee aan je eigen kant te staan. En je ervaart jezelf niet meer als slachtoffer van je eigen leven, maar als iemand die zegt: dit zijn mijn keuzes geweest en ik kies er nog steeds voor. En ik kies ook voor de hulp die ik nodig heb om de vaardigheden en de capaciteit te ontwikkelen die het nu van me vraagt.
Als je hierin meekomt, zie je dat je overeten, of hoe jouw onvrede in de omgang met eten er ook uitziet, niet op zichzelf staat. Je wilt dat niet compartimentaliseren. Niet zeggen: hier zijn de uitdagingen op mijn werk, hier in mijn huwelijk, hier in mijn familie of woonsituatie. En oh ja, hier is dat onderwerp overeten, dat gewicht, die foodnoise, die spanning met eten.
Daarvan zeg je nu: wacht even, dat klopt niet. Het is één geheel. Ik heb ja gezegd tegen dingen waarvan ik niet wist wat ze van me zouden gaan vragen. En nu wil ik mezelf de follow-up geven, de support en de rugdekking om de vaardigheden en de capaciteit te ontwikkelen die ik hiervoor nodig heb.
Zolang het me daaraan ontbreekt, overeet ik. Dat overeten laat zich precies zien op de plek waar de capaciteit of de vaardigheid ontbreekt. Daarmee kun je elk oordeel eraf halen. Dat moment waarop je jezelf verwijt: waarom eet je dit nou, waarom heb je dat in huis gehaald, waarom moest je twee keer opscheppen. Waarom denk je meteen aan eten zodra je werk af is, of zodra je alleen thuis bent.
Dat verwijt kun je eraf halen. Met de mentale stappen die je nu zet, kun je heel goed zien waarom het klopt dat je naar een time-out zoekt. Een time-out van jezelf, van alles wat je denkt en voelt in het gemis van vaardigheden en capaciteit die er nog niet zijn.
Als je die stap zet, verdwijnt het drama uit je relatie met eten en met jezelf. Dan kun je zeggen: ik verdien geen verwijt, ik verdien ontwikkeling. Ik verdien support in die ontwikkeling. Daarmee zeg je opnieuw ja tegen jezelf, tegen het ontwikkelen van wat je nodig hebt om je volle leven te kunnen dragen.
Wie kon van tevoren weten wat het ouderschap van je zou gaan vragen, of die baan, dat ontslag, of het werk dat je nu doet? In mijn programma coach ik mensen op alles wat hun leven met zich meebrengt, op elk aspect ervan. Zo ontwikkelen ze de vaardigheden die ze nodig hebben en wordt overeten overbodig.
Gewicht verliezen dat niet meer terugkomt, begint bij je afhankelijkheid van overeten. Het hele stuk over voeding, gezonde voeding, puur en onbewerkt eten, is daaraan ondergeschikt en valt vanzelf op zijn plaats. Je verlangt in dit proces steeds meer naar eten dat je energie geeft in plaats van energie kost. Dat komt omdat je die time-out van jezelf niet meer nodig hebt.
Als je stiekem eet, denk je niet: zodra ik thuis ben, pak ik vijf appels en niemand houdt me tegen. Uitchecken met eten doe je niet met puur en onbewerkt eten. Ik heb het allemaal zelf gedaan, en daarom kan ik er met liefde en mildheid, en met wat humor naar mezelf, naar kijken.
Wat ik je hier laat zien, kan je helpen inzien dat overeten niet jouw schuld is, alleen je verantwoordelijkheid. Zolang je overeten isoleert als een apart stuk in je leven, die driehoek tussen je bord, de weegschaal en je kledingmaat. Krijg je de oplossing niet compleet. Je blijft overeten, je blijft verlangen naar overeten, je blijft last houden van foodnoise.
Je blijft last houden van momenten waarop je jezelf vertelt: nu mag het wel, nu kan het wel. Zo eet je om te vieren dat je zo hard hebt gewerkt en jezelf de hele week op de laatste plaats hebt gezet. Het blijft een probleem, tot het moment dat je aan je eigen kant komt staan. Je kijkt van een afstand naar je leven en zegt: hier heb ik allemaal ja tegen gezegd. Niet tegen de problemen, wel tegen de oplossingen.
En nu heb ik opnieuw een ja van mezelf nodig: ik wil je niet veroordelen, ik wil je helpen, ik wil aan jouw kant staan. Als je die beweging maakt, verandert alles.
Ik zou willen dat je mijn coachcalls eens meemaakt, omringd door de mensen in mijn programma. Dat zijn bijzondere mensen, mensen die zeggen: ik kom voor die vaardigheden, ik kom voor precies waar we nu over praten. Dan zie je coaching waarvan je denkt: dit is life changing. Dit raakt precies het issue waar het moet raken.
Je kunt overeten pas loslaten als je het niet meer nodig hebt. In mijn programma leer je de vaardigheden die je nu nog niet bezit en bouw je de capaciteiten waar je nog niet over beschikt. Dan merk je dat overeten optioneel wordt, dat je steeds minder vaak naar eten verlangt. En dan verlies je op een natuurlijke manier gewicht dat niet meer terugkomt.
Zo werkt het. Als je overeet, blijf je daar niet meer in hangen, want je kunt direct naar de bron. Je kunt jezelf direct helpen, daar waar je het nodig hebt. Daarom heet mijn programma Etenslessen: het doet precies dit voor je.
Om je een voorbeeld te geven: elke maand geef ik een workshop rond een onderdeel van mijn methodiek. Die bestaat uit een aantal bouwstenen, met tools waarmee je de vaardigheden en capaciteit ontwikkelt waar we het nu over hebben. Het stuk eten zit daar ook in en verweeft alles met elkaar.
De workshop die ik laatst gaf, ging over functioneel eten. Bij dat woord denk je misschien direct aan diëtiek, aan eten waar je lichaam goed op gaat: je macro’s, mineralen, vitaminen, brandstof gericht eten. Binnen Etenslessen heeft functioneel eten een breder kader. Je kunt overeten alleen loslaten als je het niet meer nodig hebt, en dus moet je de vaardigheden leren die je nu nog mist.
Om je omgang met eten te veranderen, heb je een brugfunctie nodig tussen die verandering en het je eigen maken van de vaardigheden die je nog mist. Met die brugfunctie lost het compartiment ‘hier is dat overeten wat ik doe’ op en wordt het één geheel. De oorzaak van overeten hangt samen met hoe je tegen jezelf praat, hoe je jezelf negeert en hoe je verlangens niet aan de beurt komen. En met hoe je je verhoudt tot de vraagstukken in je werk en je ouderschap.
In de workshop plaatsten we dit in het kader van herstel van vertrouwen in je omgang met eten. Functioneel eten binnen Etenslessen betekent dat je ziet welke functie eten nu nog voor je vervult, en waar je vaardigheden en capaciteit mist. Dat speelt zich af in een aantal domeinen van je relatie met eten.
Het eerste domein is honger: je angst voor honger, of niet willen wachten op honger. Je honger altijd voor willen zijn, in plaats van samenwerken met je lichaam. Het tweede domein is het loslaten van dieetmentaliteit. Niet meer hechten aan regels over wat goed of fout is, maar naar je lichaam bewegen en daarop afstemmen. Het derde domein is het zorgen voor je gevoelens, zoals vertrouwen, geduld, onzekerheid, geloof, eenzaamheid en stress. Hoe zorg je daarvoor en herstel je het vertrouwen dat je die gevoelens kunt ontvangen en verwerken zonder eten?
Het vierde domein is het zorgen voor je lichaam: die samenwerking en het beluisteren ervan. Wanneer het behoefte heeft aan voedsel of rust, of wanneer het een stresscyclus in je zenuwstelsel moet afmaken. Het vijfde domein is het oplossen van cravings, wat de farmaceut nu foodnoise noemt.
Ik vind het interessant dat het noise wordt genoemd. Noise herkennen we meestal als iets van buitenaf: what’s that noise, wat is dat lawaai, waar komt het vandaan? Alsof het buiten jezelf ontstaat en dus ook van buitenaf moet worden opgelost. Maar foodnoise komt van binnenuit. Jij hebt dat zelf gecreëerd, en dat kun je dus ook zelf weer oplossen.
Dat is een van de domeinen in je relatie met eten binnen mijn methodiek. Honger, het loslaten van dieetmentaliteit, zorgen voor je gevoelens, zorgen voor je lichaam, en cravings. Dit gaat allemaal over je denkprocessen, het mentale proces hierachter. Dat vraagt om een brugfunctie waarin je de vaardigheden en capaciteit ontwikkelt. Terwijl je het overeten waar je naar verlangt herkent als het punt waarop je herstel van vertrouwen nodig hebt.
Met de tools die ik je aanreik in mijn programma, in de volgorde waarin ik die aanreik, gebeurt dat. Je bouwt het, het ontstaat, en je beweegt steeds meer naar jezelf toe. Er komen steeds meer momenten waarop je zegt: normaal gesproken was ik nu gaan eten, of was ik doorgegaan met eten. Normaal gesproken was ik eerst langs de avondwinkel of de supermarkt gegaan. En het hoeft niet. Ik ben oké, want ik heb die vaardigheid nu in mijn rugzak. Ik heb nu de capaciteit ontwikkeld.
Dit is een ontwikkelingsgericht proces, en het kan ook niet anders. Als je op een natuurlijke manier gewicht wilt verliezen, is de beste plek om dat te leren het leven dat je nu hebt. Want dit is jouw mooie, volle, zelfgekozen leven. Hier zei je ja tegen. En dus is het zo mooi als je jezelf de follow-up geeft. Ik help je ook om de vaardigheden en de capaciteit te ontwikkelen die het allemaal van je vraagt. Het is je tweede ja.
Denk hier eens over na. Als je hierin een stap wilt zetten, kom op mijn wachtlijst en meld je aan voor Etenslessen. Ik ben er volgende week weer. Tot dan, en een hele mooie dag gewenst.
Je hebt geleerd om eten te beheersen. Maar vrijheid voelt anders. Vrijheid is luisteren naar je lichaam, je verlangens en waarheid. Het is stoppen met vechten en beginnen met begrijpen.
Dit zijn jouw etenslessen. Geen regels die je moet volgen, maar ontdekkingen die je mag doen. Als eten een worsteling is, is er iets in jou dat gehoord wil worden.
Overeten is de rook – niet het vuur. In mijn boek neem ik je mee in een nieuwe omgang met eten.