Afl. 341 Je kan niet blijven wie je nu bent

Overeten staat niet op zichzelf. Het is een onderdeel van je functioneren en daarmee een onderdeel de relatie met jezelf. Dit betekent dat je het niet in een vacuüm kan oplossen. Als je wil stoppen met overeten zal je moeten veranderen en kan je niet blijven wie je nu bent. Maar wie je dan moet worden weet je nog niet. 

Wat staat je daarin te wachten? Het antwoord op die vraag roept angst op. Wat je brein niet kent, wordt automatisch negatief ingeschat. Daarom schijn ik in deze les het licht op dit onderwerp. Waar kies je voor als je wil stoppen met overeten? Hier is aflevering 341 van de podcast Etenslessen: Je kan niet blijven wie je nu bent

Wat je ontdekt:

• De waarde van overeten
• De waarde van een doel
• De waarde van veranderen
• Koop jouw exemplaar van het boek Etenslessen

De podcast blijft in de kast

Oké, ik ben eruit. Met mij gaat het heel goed, want ik ben eruit: de podcast blijft in de kast. Ik ga door met het opnemen in audioformaat, en de redenen die ik daarvoor heb gevonden voelen heel goed, zuiver en zeker.

Toen ik deze podcast begon, stelde ik me altijd voor dat ik een relatie met je zou bouwen waarin jij, terwijl je luistert, de hond kunt uitlaten, naar je werk kunt rijden, op het schoolplein kunt wachten op je kind, de was kunt vouwen — wat het ook is wat je doet. Zo kun je het nadenken en reflecteren op jezelf en jouw relatie met eten combineren terwijl je je lichaam beweegt. Zelf vind ik dat een hele fijne manier om mijn gedachten ergens over te laten gaan, en ik kon me zo voorstellen dat dat voor jou ook zo is.

We moeten al zoveel zitten. Als je zit om op je telefoon naar de aflevering te kijken, nodig ik je juist weer uit om te gaan zitten met een telefoon in je hand. Voor de meeste mensen die naar deze podcast luisteren, is het juist een meerwaarde om die telefoon te kunnen wegleggen, of in elk geval in je broekzak te steken. Dus voor jou zie ik een grote meerwaarde om de podcast op audio te houden.

Voor mezelf vond ik die meerwaarde in de flexibiliteit die het me geeft. Als ik een aflevering opnieuw wil doen, kan ik dat gemakkelijk en simpel doen, zonder dat ik daar mijn hele team bij nodig heb. Dat geeft veel meer ruimte om aan de andere dingen te werken die ik allemaal creëer. Dus: de podcast blijft in de kast.

Je kunt niet blijven wie je nu bent

In deze les wil ik het met je hebben over het volgende idee: je kunt niet blijven wie je nu bent om te kunnen stoppen met overeten. Als je gewicht wilt verliezen dat niet meer terugkomt, zul jij moeten veranderen. Want jouw relatie met eten zit verweven in de relatie met jezelf, en maakt onderdeel uit van je hele systeem van functioneren.

Gisteren coachte ik iemand, en ik vond het zo’n geweldige vraag die ze stelde. Ze was heel eerlijk. Ze zei: ik zie nu, ik kijk nu aan in mezelf, dat ik bewustwording nodig heb om te stoppen met overeten. Dat betekent dat ik mezelf steeds opnieuw vragen moet stellen — over wat ik denk, over wat ik voel, over waarom ik doe wat ik doe. En ze schreef: het roept weerstand in me op. Echt weerstand. Ik vind al dat wroeten in mezelf gezeur, aanstellerij en drama. Maak je gewoon nuttig, stroop je mouwen op, ga door met je dag. Is dit nou helemaal nodig?

De waarde van eerlijkheid

In de eerste plaats vond ik het geweldig dat ze zo eerlijk durfde te zijn. Want eerlijkheid is de weg. Kunnen kijken naar jezelf en eerlijk zeggen wat je daar ziet, wat je daar denkt en wat je daar voelt, is de weg. Dit zie ik meteen ook als een compliment aan de community van Etenslessen, want zij is niet de enige die dit doet.

Ik heb een community gecreëerd, zowel in de live coaching als in de schriftelijke coaching, waarin iedereen elkaar aanmoedigt om eerlijk te zijn — en die eerlijkheid wordt steeds enorm gewaardeerd. Het is een hele veilige plek om al die schaduwkanten van jezelf, de weerstand die je voelt, de rebellische tiener in jezelf die dwars wil zijn en alles stom vindt, te gebruiken voor je ontwikkeling. Om het om te zetten in iets wat je verder brengt.

Toen ze dit met me deelde, was ik daarom ontzettend blij voor haar en voor de community: iedereen leert ervan, iedereen profiteert ervan, en het nodigt uit om ook zelf in die eerlijkheid naar jezelf te stappen. Dat was het eerste waarin ik haar kon waarderen: het is zo goed dat je dit deelt, dat je dit in het licht zet.

Wie moet je worden? De verrassing

Dan kom je uit bij de vraag: wat is het nut? Het nut van het wroeten in jezelf had voor haar een negatieve lading, alsof het geen waarde heeft. Maar de waarde gaat hierover: als je wilt stoppen met overeten en gewicht wilt verliezen dat niet meer terugkomt, kun je niet blijven wie je nu bent. En wie je moet worden, weet je nog niet. Dat is de verrassing. Je weet niet welke Etenslessen je gaat aankijken.

Maar als je mag verwachten dat het lessen zijn die schuren — en daarmee bedoel ik nou net de dingen waarvan je denkt: ik weet niet hoe ik dit anders zou moeten doen, of ik wil dit helemaal niet anders doen, ik denk niet dat ik het anders zou kunnen doen, ik denk niet dat ik hier anders over kan denken of voelen — dan ben je al een belangrijke stap verder. Want alles wat je doet zoals je het nu doet, is gebouwd op ideeën die je ooit aan jezelf hebt verkocht als: zo moet het nu eenmaal, zo ben ik nu eenmaal, dit is de enige manier waarop ik zou weten dat het kan.

Ik realiseer me dat dit allemaal heel abstract is. Er hangt maar één concreet voorbeeld aan: mijn deelneemster uit het programma, die zei: die bewustwording, daar heb ik eigenlijk niet voor gekozen. Ik ben me dat niet zo bewust geweest toen ik voor Etenslessen koos. Ik wilde dat doel wel, dat gewichtsverlies, ik wilde kunnen stoppen met overeten. Maar nu zie ik dat het bewustwording van me vraagt — en daarmee een inkopen op dat wroeten in mezelf, en dus mijn gedachten daarover veranderen.

De drie principes van blijvend gewichtsverlies

Voor mijn vakantie gaf ik een fantastische training, Momentum, waarin ik de drie principes van blijvend gewichtsverlies deelde zoals ik die in mijn methodiek heb vormgegeven. Je geeft je lichaam de leiding. Je leert je lichaam goed kennen, en je leert daarmee samenwerken, zodat je precies kunt zien: oh wacht, dit is wat mijn lichaam van mij nodig heeft om helemaal tot bloei te komen. Dit is wat mijn lichaam nodig heeft om een ontregeld beloningssysteem opnieuw te reguleren, en in te regelen zoals het voor mij goed voelt en past.

Dan kom je erbij dat je gaat voelen wat er te voelen valt. Al het emotie-eten gaat er langzaam maar zeker steeds verder uit, en je ontdekt dat je emoties een prachtig kompas zijn — waarmee je kunt ontdekken wie je bent, wat je nodig hebt om te zorgen dat het goed met je gaat, welke verlangens aandacht nodig hebben en uitgeleefd willen worden, en welke grenzen gerespecteerd willen worden. Zo verander je je gedachten. Dat is de derde stap. Daarmee kom je uit bij het feit dat je niet kunt blijven wie je nu bent.

Emotie-eten is dieper dan voeding

De oorzaak van overeten heeft deels te maken met voeding. Maar voor een heel belangrijk deel ook helemaal niet — het gaat over het emotie-eten dat je aankijkt. Je lichaam goed leren kennen is de component die gaat over fysiologie, biologie en de neurologie van je beloningssysteem. Maar het cognitieve, psychologische stuk van het oplossen van overeten is diep verweven met emotie-eten: het willen fixen van jezelf, het willen manipuleren van wat je voelt, het niet willen voelen wat er is — en alle ideeën die daaraan ten grondslag liggen.

Ik geloof dat overeten een hele grote waarde in zich draagt. Het kan een pijnpunt in je leven zijn, maar het is ook de rookmelder die afgaat en jou laat weten: hé, hier zit iets waardevols onder. Als je de pijn die je nu tegenkomt in dat overeten benut om ervan te leren — als een etensles — kun je de oorzaak van overeten echt volledig oplossen.

Groeipijn omarmen

Als het gemakkelijk was, was het je allang gelukt. Veranderen, worden wie je moet zijn om overeten echt uit je systeem te krijgen, gaat langs groeipijn. Groeien doet zeer. Maar op het moment dat je daar ja tegen zegt — ook al zijn het Etenslessen waarvan je nu nog niet weet welke dat zijn — krijg je wel wat je hebben wil. Je kunt overeten echt uit je systeem krijgen en gewicht verliezen dat niet meer terugkomt.

De prijs die je daarvoor betaalt, zijn die groeilessen: jouw groeipijn omarmen en zeggen, ik wil mezelf beter leren kennen. Ik accepteer dat ik niet kan blijven wie ik nu ben, want dan blijft overeten ook onderdeel van mijn leven. Daarmee kom je vanzelf uit bij de vraag: welke pijn wil ik voelen? De pijn van blijven zoals ik nu ben, de pijn van overeten, van overgewicht, van mijn onvrede daarover?

Welke pijn wil jij voelen?

Dat is natuurlijk een subjectief gevoel. Het gewicht dat je hebt, is neutraal — maar de mensen die in mijn programma stappen, ervaren overgewicht als onwenselijk. Voor hen is het overgewicht. Dus: óf ik laat alles zoals het nu is, en dan heb ik pijn. Óf ik kies ervoor om te evolueren, om te groeien, en dan kies ik voor groeipijn. In beide gevallen heb je pijn. Dat is een waarheid die ik niet voor je kan veranderen. Ik kan je niet verkopen dat je kunt veranderen op een manier die alleen maar lekker en goed voelt. Dat gaat niet.

Je gaat lessen aankijken waarvan je nu nog niet weet welke dat zijn. Dat kun je aan jezelf verkopen als: dat vind ik zo spannend, dat voelt zo bedreigend, dat is een groot zwart gat, en ik ben bang om daarin te tuimelen en er dan niet meer uit te kunnen klimmen. Dus kies je liever voor de pijn van alles bij het oude laten — en daar dan in kringetjes ronddraaien van overeten, onvrede en overgewicht. Maar dan heb je die vertrouwde pijn: je weet precies hoe het is om te zijn op de plek waar je nu bent.

Vertrouwde pijn of groeipijn

Dus kies je voor een vertrouwde pijn. Of je kiest voor een nieuwe pijn: de pijn van ontwikkelen, de pijn van groei. Vertel jezelf dat dat geen zwart gat is waar je in tuimelt en niet meer uit kunt klimmen. Vertel jezelf dat je daarin niets anders tegenkomt dan het ongemak van de groeipijn — maar het is groei. Dat betekent dat je wordt wie je moet zijn om overeten op te kunnen lossen.

Wat ik daarin zie, niet alleen in mezelf maar in alle mensen in mijn programma, is dat die groeipijn elke keer opnieuw van onschatbare waarde is. Iedereen zegt er steeds opnieuw over: dit voelt zoveel beter, nu ik dit stuk in mezelf heb veranderd.

Wat er wacht aan de andere kant

Ik weet nu al dat de klant die zei — ach, moet ik nou elke keer bij mezelf gaan inchecken en vragen wat ik voel — aan de andere kant van deze leercurve van bewustwording gaat zeggen: ach, dit voelt zoveel beter. Want ik ben er nu meteen bij als ik me afgewezen voel, en ik kan direct herleiden waarom. Ik kan direct de gedachten vinden waarmee ik dat op die manier heb geïnterpreteerd, en mezelf daarmee helpen. Daardoor overeet ik niet. Dat is fantastisch.

Maar daardoor is de relatie met mezelf ook zoveel plezieriger. Ik ben er meteen bij als ik iets voel, ik kan herleiden waardoor ik het voel, en mezelf daarmee helpen. En ik weet dat ze daar komt. Het feit dat ze dit zo openlijk in de community deelde, de weerstand die ze daarbij voelt op dit moment — dat vertelt me dat ze eigenlijk al heeft ingekocht. Ze deelt alleen de weerstand, en ze begrijpt die weerstand nog niet zo goed van zichzelf. Maar ze heeft al ingekocht op de waarde ervan.

Daarom kon ik haar daar ook heel goed op coachen: het licht daarop schijnen, en haar de stappen geven waarmee ze dat verder kan uitbouwen. Het was voor haar een prachtige winst. Zo gaat het voor jou ook zijn.

Het is het zo waard

Het aankijken van Etenslessen waarvan je nu nog niet weet welke dat zijn, kun je aan jezelf verkopen als eng, bedreigend en spannend. Dan kun je kiezen voor de pijn die je nu kent, waar je vertrouwd mee bent. Of je kunt jezelf het vertrouwen geven dat groeipijn je precies de richting op helpt groeien die je wilt.

Daarin zitten prachtige geschenken. Het overeten trekt aan je mouw om een reden: een deel van jou weet al dat het systeem waarin je jezelf nu nog gevangen houdt, je niet meer past. Je verzet je nog tegen het loslaten daarvan, omdat het zo spannend is om die stap naar de andere kant te zetten — om te kiezen voor groeipijn.

Daarom wilde ik deze les voor je maken: om je aan te moedigen en te zeggen — het is het zo waard. Je kunt niet blijven wie je nu bent, en wie je moet worden, weet je nog niet. Maar aan de andere kant ervaar je de rijkdom van het besef dat het nu veel beter voor je klopt. Hoe je met jezelf omgaat, klopt. Hoe je je gevoelsleven begeleidt, klopt. Het gewicht waar je op uitkomt, klopt. De relatie met eten die dat ondersteunt, klopt. Het voelt zoveel beter.

En de weg daarnaartoe is er doorheen, langs jouw Etenslessen. Ik ben er volgende week weer, vanuit de kast. Tot dan. Fijne dag.