Afl. 340 Waar je op uitkomt als alles mag

Een strijd met eten kan alleen bestaan als je krampachtig probeert te controleren wat je eet. Je gelooft dat je zonder die krampachtigheid, steeds verder afglijdt in overeten. Maar is dat ook zo? Waar kom je op uit als alles mag en er geen regels zijn om te volgen? Vandaag neem ik je mee naar een heerlijke plek, waar ik het licht schijn op deze vraag.

Wat je ontdekt:

• Wat opvalt als je vertraagt watje doet
• Wat je ware verlangen is
• Waar je op uitkomt als alles mag
• Koop jouw exemplaar van het boek Etenslessen

Aan een keukentafel in de Dordogne

Ik zit aan een prachtige keukentafel in een prachtige keuken van een droom van een huis in de Dordogne. Hier beleef ik een paar verrukkelijke dagen, en daar vallen me een aantal dingen op waarvan ik dacht: dat wil ik met je delen. Dus dat ga ik nu doen. Als je af en toe getrippel hoort: de vloer is hier van steen, en Ramon ligt nu nog lekker gezellig bij me onder de tafel, maar die gaat misschien straks rondlopen. Misschien hoor je ook Bob, die thuiskomt met wat boodschapjes.

Ik ga je vertellen wat ik hier beleef en wat daarin zo behulpzaam is als je wilt stoppen met overeten. Op dit moment heb ik trouwens alleen een rode strapless bikini aan. Een van de dingen die hier zo fijn zijn, zijn de ventilatoren aan het plafond in alle ruimtes. Die blazen zo’n heerlijke, koele — maar niet koude — wind over je heen. In combinatie met de warmte buiten is dat zo lekker op je blote huid. Op blote voeten in je bikini door het huis lopen is echt een verrukkelijke sensatie.

Omdat het ook nog eens heel warm is, vertraagt hier alles vanzelf. Wat me daarin opvalt, is dat je daardoor vanzelf bewuster bent van elke sensatie. Het is natuurlijk ook mijn vakantie, dus ik ben heel erg gericht op alles wat ik alleen maar fijn vind om te doen. En dat blijkt voor een heel belangrijk deel zintuiglijk te zijn. Dat bracht me op het idee om met je te praten over intrinsieke motivatie.

De angst voor het loslaten

Een van de dingen waar je ontzettend bang voor kunt zijn als je probeert je los te maken van een obsessie met je gewicht en met eten, angst voor overeten, angst voor aankomen — kortom, probleemdenken in je relatie met eten — is dat het loslaten van dat probleemdenken en van dieetregels ertoe zal leiden dat je afglijdt in een genotzucht waar geen einde aan komt.

Kortom: als jij niet heel hard je best doet om paal en perk te stellen aan hoeveel je eet en wat je eet, dan glijd je af en verlies je jezelf in complete verwaarlozing en genotzucht, waarin je alleen maar zwaarder en zwaarder wordt. Je bent gewoon bang, omdat je je afvraagt: waar stopt dat dan? Als ik de teugels niet vasthoud, als ik niet die tegenbeweging maak om grip te krijgen op wat ik eet en hoeveel ik eet?

Wat me hier opvalt, is dat ik door het vertragen en door het bewustzijn nog gemakkelijker en nog meer dan thuis in het moment kan zijn met wat ik doe.

Pilates in de open lucht

Een van de dingen die ik hier elke dag doe — thuis ook, alleen hier in de open lucht — is de dag beginnen met pilates. Ik doe dat met een matje en dumbbells die ik heb meegebracht, op blote voeten, nu alleen in een sport-bh en een kort broekje. In de open lucht, ’s ochtends vroeg, ruik ik op het terras die bijzondere geuren. Het zijn de geuren die vrijkomen nadat de zon de hele dag heeft gebrand op alles wat groeit in de tuin. ’s Nachts koelt dat af en komt er vocht vrij: een damp in de lucht die de geur draagt van alles wat hier groeit. Die geur is echt verrukkelijk.

De koele, wat vochtige ochtendlucht is heerlijk om mijn oefeningen in te doen. Omdat ik de meeste oefeningen uit mijn hoofd ken als ik naar de instructie luister, staat mijn laptop achter me tegen de muur op het terras. Zo sta ik met mijn gezicht naar de tuin, met vrij uitzicht over de heuvels met akkers, schaapjes en weilanden. Voor mij groeien een aantal bomen, en ik kan heel ver weg kijken. Dat is een luxe die ik thuis niet heb — die ruimte, dat ver kunnen kijken, vind ik een heel fijne sensatie.

Het is hier ook nog echt stil. Ook dat ervaar ik als een luxe, echt een weldaad: complete stilte waarin ik alleen krekels hoor, het zoemen van bijen als ik langs de lavendelstruik loop, of vogels. Verder niets. In die weldaad van de stilte, die fantastische geuren en die koele lucht die warmte voorspelt, mijn oefeningen doen — heerlijk.

Articuleren: bewust bewegen

Ik bedacht me waarom ik zo van pilates geniet. In periodes heb ik allerlei verschillende dingen fijn gevonden als het gaat om bewegen — veel HIIT-training en boksen bijvoorbeeld, en dan beweeg je met een heel andere energie. Maar een van de dingen die nu heel goed bij me past, is dat je bij pilates je lichaam nergens in hoeft te gooien. Het gaat niet snel. Pilates geeft veel ruimte en tijd om te articuleren als je beweegt.

Daarmee bedoel ik dat je tijdens een oefening wordt ondersteund en begeleid om je te concentreren op de spiergroep die daarin wordt aangesproken. Je krijgt een heel bewuste intimiteit van het contact met de verschillende delen van je lichaam. Je voelt heel duidelijk: dit komt vanuit mijn buik, dit gaat door mijn middenrif, en het zwaartepunt zit hier in mijn dijbeen. Articuleren is niets anders dan heel bewust een beweging uitspreken, zoals je een zin zou schrijven en dan een punt zet. Je werkt helemaal door naar het uiteinde van de beweging en maakt die helemaal af.

Als mindful genieten van een maaltijd

Die sensatie van heel bewust met mijn aandacht in mijn lichaam zijn, in een tempo waarbij ik goed kan voelen wat ik precies doe en waar en hoe — dat is voor mij als het mindful genieten van een maaltijd. Je kunt een maaltijd eten terwijl je met je aandacht heel ergens anders bent: helemaal niet bij het zien van het eten op je bord, de hap die je voorbereidt op je vork, tussen je stokjes of op je lepel. Of je kunt ruiken, proeven, volledig aanwezig zijn bij de ervaring van wat je eet. Bij pilates merk ik dat ik helemaal aanwezig ben bij de ervaring van hoe ik beweeg.

Wat ik daarin waardeer, is het hebben van een lichaam. Als je er heel bewust in beweegt, is dat een fantastische ervaring — zoals een maaltijd ook zoveel beter smaakt als je daar echt volledig met je aandacht bij bent.

Bewegen zonder doel

En dit is waarom ik je dit vertel. Op deze plek realiseerde ik me: hier wonen misschien zeven mensen in de straat. Je hoeft er hier voor niemand leuk uit te zien. Je komt hier niet om te flaneren langs een boulevard waar iedereen zich mooi aankleedt en elkaar bekijkt vanaf een terras. Dat is hier allemaal niet aan de orde.

Ik ben hier niet aan het bewegen omdat ik iets wil bereiken — niet voor mijn gezondheid en niet voor mijn uiterlijk. Elke ochtend beweeg ik hier alleen voor het plezier van het bewegen zelf, voor het plezier van het hebben van een lichaam en mijn interactie met mijn lichaam. En omdat het dan ook nog in de buitenlucht is, met dat verrukkelijke uitzicht, in die complete stilte, is het zo’n mooie ervaring.

Het schrikbeeld van afglijden

Daardoor realiseerde ik me opnieuw waar je op uitkomt als werkelijk alles mag. Het schrikbeeld als we denken aan afglijden en overeten — het was in ieder geval mijn schrikbeeld — is dat je dan alleen nog op de bank wilt hangen of in je bed wilt liggen en eten, en daar niet meer vanaf komt. Alleen maar eten en hangen, het liefst met de afleiding van een serie of een film. En dat is het dan: compleet verdoofd je afzonderen in lethargie en passiviteit.

Wat ik hier ervaar, is dat als alles mag, je erop uitkomt dat je je goed wilt voelen. Dat ontdekte ik toen ik al mijn dieetregels losliet. Toen zei ik: oké, dat is dan misschien je angst — dat je alleen nog op de bank zult willen liggen eten, dat je eindeloos zwaarder wordt omdat jij niet te vertrouwen bent met eten en eindeloos genotzuchtig bent, tenzij je dat beteugelt. Maar laten we dat dan gaan ontdekken.

Die overgave voelde toen als een vrije val, maar bleek geen vrije val te zijn. Waar ik op uitkwam, als alles mag, is dat ik me goed wil voelen in mijn lichaam. En dat betekent dat ik niet eindeloos wil overeten, en niet eindeloos verlang naar snacks en snoep en al die dingen waar je misschien op overeet. Dat bleek niet zo te zijn.

Je wilt je goed voelen

Kijk maar naar het overeten dat je zelf doet: ook daar zit uiteindelijk een einde aan. Ergens stopt dat. Waarom eet je dan niet nog drie keer zoveel? Omdat je je niet goed voelt. En hoe meer je verbonden raakt met wat ongelooflijk goed voelt — en dan nog beter kan voelen, zo goed dat je zegt: dit wil ik morgen weer — waar je dan op uitkomt, is dat je wél wilt bewegen. Dat je het zelfs fantastisch vindt om te bewegen, als je kunt ontdekken hoe goed dat kan voelen en hoeveel voldoening dat geeft.

Hoe ongelooflijk bijzonder is het om dit lichaam, dat je maar tijdelijk hebt — zonder dat ik daarmee meteen schaarste wil oproepen, maar de kostbaarheid van jouw tijd op aarde natuurlijk — zo te ervaren. Het hebben van een lichaam en hoe je dat beweegt, is een van de prachtige ervaringen die je kunt hebben. Hier zoek ik dat elke dag op.

Wat ik zo fijn vind aan pilates, is dat er altijd een mix in zit van balans, kracht en souplesse. Er zit altijd afwisseling in waarbij je heerlijk stretcht en na een inspanning de ontlading voelt als die spiergroep kan rekken en loslaten, en de zwaartekracht er een beetje aan trekt. Dan voel je wat ze een release noemen: een ontlading van de spanning, de energie die in die spier was opgebouwd en die zegt: ik laat nu los. Dat voelt als een soort toetje, als een cadeautje. Het wisselt elkaar continu af in zo’n serie oefeningen, en ik vind het echt fantastisch. Het is een van de favoriete elementen in mijn dag.

Ogen die gestreeld worden

Naast het koffiedrinken en het kijken — er zijn hier zulke fijne dingen om naar te kijken. Een van de dingen waar ik echt heel blij van word, zijn die romantische Franse luiken die ervoor zorgen dat het huis niet te warm wordt. In dit huis zijn ze allemaal wit geschilderd, en de kozijnen zijn klassiek diep donkerblauw. Die mooie witte luiken staan daar half dicht voor, en dan hangen er ook nog frisse witte bamboe rolgordijntjes. Het is echt smaak op smaak op smaak — je ogen worden hier gestreeld.

Dan zie ik hoe de zon door de bamboeoverkapping heen straalt en al die mooie kleine schaduwstreepjes op het terras trekt. Alles is hier fotogeniek. Ken je dat, zo’n huis waarin echt alles fotogeniek is? Mijn huis is dat niet, dus je kunt het hier enorm waarderen. En dan de sensatie van die ventilator aan het plafond, die zo’n heerlijk briesje tegen je aan waait. Verrukkelijk.

Hetzelfde ervaar ik in de momenten dat ik zit en schrijf, zit en lees, naar mijn hondje kijk, en bij de maaltijden waar we hier van genieten. Al die vertraging maakt dat ik zie en observeer: als je bewust aanwezig bent, dan wil je je goed voelen. Je wilt helemaal niet afglijden in verwaarlozing en eindeloze genotzucht.

Puur en natuurlijk voedsel

Het eten dat je beleving van je goed voelen niet verstoort maar ondersteunt, is natuurlijk voedsel — puur voedsel. Hier in de streek zijn we net voor het eerst naar een biologische supermarkt geweest, en ze hadden echt zoveel. We houden er altijd rekening mee dat als je ergens in een kleine gemeenschap naar een biologische winkel gaat, er van die vijf sneue kroppen sla liggen. Dan troost je jezelf met de gedachte dat het in ieder geval onbespoten is, maar is er gewoon heel weinig aanbod. Dat was hier helemaal niet zo.

Er lag zoveel mooi zomerfruit, duidelijk zongerijpt, en het smaakt ontzettend lekker. We hebben pruimen gehaald, wilde perziken en abrikoosjes — er is genoeg in de koelkast om uit te kiezen. Juist als je buiten eet, ik weet niet of jij dat ook kent, smaakt het zo lekker. Als je je echt lekker wilt voelen, is puur en natuurlijk voedsel — dat je beloningssysteem afstemt op de subtiliteit van natuurlijke suikers — echt de meest fantastische ervaring. Zo’n wilde perzik smaakt dan zo zoet, en de bosbesjes smaken zo zoet.

We drinken hier ook heel lekkere kefir, een soort yoghurtkefir die een beetje smaakt als drinkyoghurt: een heel gladde massa, maar met de frisheid van kefir. Al die smaken bij elkaar, van het zongerijpte fruit en natuurlijk ook de Franse kaas — het is allemaal verrukkelijk. En als je baguette dan ook nog wordt meegegeven in zo’n papiertje met een knoopje erin gedraaid, is het romantische plaatje van vakantie in de Dordogne compleet.

Intrinsiek gemotiveerd om je goed te voelen

Dit is wat ik tegen je wil zeggen: je bent intrinsiek gemotiveerd om je goed te voelen. Zo ben je gebouwd. Het zit in je, en het is dichtbij. Heb je last van pijn, van wanhoop, van twijfel of het er voor jou wel in zit, of het voor jou haalbaar is? Ik kan je helpen om deze verbinding met jezelf te maken. Om deze natuurlijke aansluiting met je goed voelen te herstellen, zodat je echt kunt genieten van deze zintuiglijke ervaringen.

Hoe heerlijk het is om een lichaam te hebben. Om natuurlijk te eten. En om daarin een kalme basis te bouwen die stabiel voelt — omdat het een plek is waar je iedere dag opnieuw naartoe wilt, waar je iedere dag opnieuw van wilt genieten.

Dat maakt ook dat het loslaten van eten, als je voelt dat je lichaam en je maag verzadigd raken, zoveel gemakkelijker is. Omdat je zoveel nutriënten binnenkrijgt, voel je heel duidelijk: er is voldoening, zo is het goed. Ik kan dit nu loslaten, want het volgende eetmoment komt ook weer. Het speelt gewoon geen rol meer. Je ervaart geen eetprobleem meer, en je gewicht is absoluut geen zorg.

Oké, ik ga weer genieten. Dit wilde ik even met je delen, en ik vond het fijn om je mee te nemen naar deze verrukkelijke plek. Ik spreek je gauw weer. Tot gauw.