Overeten zat als een kooi om Lotje heen. Het idee van een zoveelste afvalpoging stond haar tegen. Ze deelt in ons gesprek haar meest waardevolle Etenslessen. Ze was moe gestreden en wilde niet meer aan haar eetprobleem werken. En daar schuilt voor jou een belangrijk inzicht: als je wil stoppen met overeten kan ‘probleem denken’ je enorm in de weg zitten.
We bespreken hoe deze valkuil eruitziet en ze vertelt hoe ze daar uitstapte. Lotje vertelt ook over haar gevoelige aard, haar werk en hoe dit samenhing met overeten. Hoe vind je daar je weg in, als je groepen begeleid en veel samen bent? Vanuit een prachtige plek in de Alpen deelt ze haar verhaal, uniek, inspirerend en wijs. Doe je voordeel met haar Etenslessen!
In aflevering 317 van Etenslessen deelt Lotje van Lot of Life haar persoonlijke reis. Ze vertelt openhartig over haar strijd met eten, een proces dat ze omschrijft als een kooi die jarenlang om haar heen zat. Voor Lotje is het delen van dit verhaal een belangrijke stap in haar ontwikkeling. Het doorbreken van de schaamte en het stigma rondom overeten is namelijk een vaardigheid op zich. Door haar verhaal naar buiten te brengen, verankert ze haar nieuwe relatie met eten dieper en rekent ze af met haar innerlijke criticus.
Het gesprek met Lotje sluit naadloos aan op het thema van de risico’s van diëten op jonge leeftijd. Wanneer een meisje in de puberteit komt en haar lichaam ziet veranderen, ontstaat vaak de neiging om naar een dieet te grijpen. Lotje vertelt precies wat er gebeurt als je op die leeftijd die keuze maakt. Haar verhaal laat zien hoe een gevoelige aard en perfectionisme kunnen samensmelten met een eetprobleem, maar ook hoe je daar weer uit kunt komen.
Toen Lotje met het programma Etenslessen begon, ontdekte ze een essentieel verschil in benadering. Jarenlang had ze haar relatie met eten gezien als een probleem waaraan gewerkt moest worden. Marjena Moll introduceerde echter een ander perspectief: niet kijken naar wat er mis is, maar naar de potentie van wat er mogelijk is. Voor Lotje voelde het inzetten op haar eigen ontwikkeling als een sprong uit een vliegtuig; spannend, maar met het geloof dat er iets mooiers mogelijk was dan ze tot dan toe voor mogelijk hield.
Jarenlang hield de strijd met eten haar in de coulissen van haar eigen leven. Hoewel ze het ergens een plek had gegeven en dacht dat het ‘beter dan ooit’ ging, bleef het haar gevangen houden. Ze was moegestreden door talloze pogingen en methodieken die uiteindelijk niet bleken te werken. Pas toen ze de podcast van Etenslessen hoorde, voelde ze een directe herkenning. De kwaliteit van de inzichten en het doorzien van de werkelijke pijn zorgden ervoor dat ze haar focus durfde te verleggen van het eten naar de oorzaken die daaronder lagen.
Het lijkt verstandig om aan je problemen te werken, maar onbewust kun je daardoor vast blijven zitten in ‘probleemdenken’. Als je gelooft dat er altijd een probleem is, zul je het overal herkennen en blijf je onbedoeld het gevecht herhalen. Het kader van Etenslessen is daarom niet het oplossen van een probleem, maar het bouwen van een nieuwe relatie met eten op een blank canvas. Dit verandert de manier waarop je je denken inzet en zorgt voor een compleet ander startpunt.
Veel diëten zijn gekoppeld aan de overtuiging dat je meer discipline of wilskracht nodig hebt. Dit creëert een enorme verkramping. Er zit niets verleidelijks in en het spreekt niet aan op de natuurlijke drang om te groeien. Het idee dat je ‘sterk genoeg’ moet zijn om de kooi te doorbreken, berust vaak op misverstanden. Wanneer de begeleiding gericht is op geruststelling en het stap voor stap uitpakken van die misverstanden, ontstaat er ruimte voor echte bloei.
De relatie met eten waar Lotje ontevreden over was, ontstond tijdens haar overgang van een kinderlijf naar een vrouwenlichaam. In de puberteit veranderde haar behoefte aan voedsel; ze kreeg meer honger terwijl haar lichaam ronder werd. In haar omgeving, een familie met veel vrouwen waarin lijnen en diëten de norm waren, kreeg ze de boodschap dat ze moest ‘oppassen’. Eten werd voor het eerst gekoppeld aan de angst om dik te worden.
Deze externe druk, gecombineerd met haar perfectionistische aard en faalangst, creëerde een gespannen klimaat. Lotje was een braaf kind dat keurig in de pas liep en uitblonk in sport en school. Verantwoordelijkheid nemen betekende voor haar: zorgen dat je erbij hoort en niet dik wordt. Hierdoor begon ze haar eigen lichaam te objectiveren en te bevechten, precies op het moment dat haar lichaam reserves wilde aanleggen voor haar natuurlijke ontwikkeling.
Lotje was als kind al zeer gevoelig voor prikkels en indrukken. Op de kleuterschool werd al opgemerkt dat ze de dagen nauwelijks volhield. Deze gevoeligheid voor muziek, geluiden en de meningen van anderen zorgde voor een interne angst om achterop te raken. Ze ontwikkelde de overtuiging dat er voor elk ‘probleem’ een oplossing of een fix moest zijn. Diëten boden haar later een schijnveiligheid; het volgen van een strak plan gaf haar de kaders en rust die ze zelf niet kon vinden.
Het volgen van regels en het harde werken gaven haar een gevoel van controle, maar het ging ten koste van haar eigen identiteit. Er was weinig ruimte om te ontdekken wat ze zelf echt wilde. In het programma Etenslessen leert ze nu om die veiligheid in zichzelf te vinden in plaats van in uniformiteit. De bloem die jarenlang bevroren was in de tijd, krijgt nu de warmte en aandacht die nodig is om alsnog tevoorschijn te komen.
In de cultuur waarin we opgroeien, wordt gewichtsverlies vaak gepresenteerd als een prestatie die gepaard gaat met afzien en strijd. Men denkt dat zelfafwijzing motiveert, maar het tegendeel is waar. Echte verandering ontstaat in een liefdevol klimaat waarin je jezelf niet langer onder druk zet. Door de urgentie om jezelf af te keuren weg te halen, wordt het oplossen van overeten juist makkelijker. Het is een verschuiving van 180 graden: van een bedreigende sfeer naar een verrijkende ontmoeting met jezelf.
Het proces bij Etenslessen nodigt uit tot observatie zonder schuldgevoel. Door te vertragen en jezelf de tijd te gunnen, ontstaat er ruimte om te begrijpen hoe het systeem werkt. Het succes is onvermijdelijk omdat je je eigen natuur gaat volgen in plaats van een extern boekje. Dit is geen pad van constante blijdschap, maar een weg waarin je leert om ook met lastige emoties, vermoeidheid of spanning om te gaan zonder naar eten te grijpen.
Vaak denken mensen dat ze pas kunnen gaan leven als ze hun streefgewicht hebben bereikt. De tijdelijke euforie van complimenten en een nieuwe kledingmaat verbloemt echter dat er vanbinnen niets is veranderd. Zodra de nieuwigheid eraf is, keert de menselijke ervaring met al zijn eenzaamheid of verveling terug. Zonder innerlijke ontwikkeling valt men dan snel terug in oude patronen. Het is daarom essentieel om vriendschap te sluiten met jezelf, inclusief al je imperfecties.
Lotje ontdekt nu dat ze haar gevoelige aard niet hoeft weg te drukken om mee te kunnen komen met de wereld. Ze kan nu reizen voor haar werk en groepen begeleiden zonder zichzelf te verliezen in overeten. Ze kiest voor zelfzorg die bij haar past, ook als dat betekent dat ze niet in het tempo van anderen meegaat. Mens zijn is niet maakbaar met een kledingmaat of diploma, maar het wordt wel een stuk lichter wanneer je leert ontspannen in wie je werkelijk bent.
Je hebt geleerd om eten te beheersen. Maar vrijheid voelt anders. Vrijheid is luisteren naar je lichaam, je verlangens en waarheid. Het is stoppen met vechten en beginnen met begrijpen.
Dit zijn jouw etenslessen. Geen regels die je moet volgen, maar ontdekkingen die je mag doen. Als eten een worsteling is, is er iets in jou dat gehoord wil worden.
Overeten is de rook – niet het vuur. In mijn boek neem ik je mee in een nieuwe omgang met eten.