Afl. 321 De Etenslessen van Tatjana. Ondanks alle stress in mijn leven gewicht kwijt

Ze groeide op met diëten en was een jaar of tien, toen ze voor het eerst haar vinger in haar keel stak. Na jarenlang jo-joën koos ze een andere weg. De stap naar Etenslessen heeft ze geen seconde spijt van. Ze vertelt wat ze lastig vond aan mijn manier van coachen, maar ook waarom haar dat juist heeft gebracht waar ze nu staat. Ze verloor gewicht vanaf het moment dat ze zich alleen nog concentreerde op de oorzaak van overeten. Haar ervaring en succes laat opnieuw zien dat ‘overeten de weg is uit overeten’. Langs haar etenslessen kon ze dit eindelijk opruimen. Luister naar de waardevolle inzichten die ze deelt over haar ontwikkeling en de kracht van coaching.

Wat je ontdekt:

• De Etenslessen van tatjana
• Waarom overeten de weg is uit overete
• De meerwaarde van haar etenslessen
• Koop jouw exemplaar van het boek Etenslessen

Ondanks alle stress in mijn leven ben ik gewicht kwijt — de etenslessen van Tatjana

Tatjana groeide op in een gezin waar diëten de normaalste zaak van de wereld was. Ze was een jaar of tien toen ze voor het eerst haar vinger in haar keel stak. Na jarenlang yo-yo’en koos ze voor een andere weg. De stap naar Etenslessen heeft ze geen seconde spijt van. In dit gesprek deelt ze openhartig haar ervaringen: wat ze lastig vond aan deze manier van coachen, waarom dat haar juist heeft gebracht waar ze nu staat, en hoe ze gewicht verloor vanaf het moment dat ze zich écht concentreerde op de oorzaak van overeten.

Tatjana is vijf maanden onderweg in het programma. Dit zijn haar Etenslessen.

Een leven lang bezig met eten

Eten heeft voor Tatjana altijd op een hoog podium gestaan. Ze kan zich niet herinneren dat dat ooit anders was. Als kind telde ze al calorieën en lette ze op hoe ze eruitzag in de spiegel. Dat had alles te maken met het voorbeeld dat ze thuis meekreeg. Haar moeder was er voortdurend mee bezig — soms te veel eten, soms juist niet eten, altijd een bewuste strijd. Haar vader was er minder actief mee bezig, maar had wel extreme gewoontes.

“Ademhalen doe je als vanzelf, eten was dat niet,” vertelt Tatjana. “Dat werd altijd belicht. Daarmee was je er iedere dag mee bezig — een extra taak naast je werk, naast spelen met vriendjes.”

Ze deed vrijwel alle programma’s die er bestaan: van Sonja Bakker tot Weight Watchers. En op haar tiende ontdekte ze op internet of televisie dat je jezelf ook kon laten braken. Dat was het begin van een patroon dat jaren zou duren, al wisselde het. “Iedere keer dacht ik: dit werkt ook niet, laten we maar weer wat anders doen.”

Het lichaam als object

Op de sportacademie werd ze voor de klas gewogen en gemeten, inclusief vetpercentage. “Als je wist dat dat moment eraan zat te komen, dook je het liefst weg,” zegt ze. Het objectiveren van haar lichaam begon al vroeg en liep hand in hand met de preoccupatie met eten.

Thuis leerde ze ook boodschappen over dik zijn. Haar moeder maakte regelmatig opmerkingen over andere vrouwen in het openbaar — over hun gewicht, hun uiterlijk. Tatjana ontving die boodschappen als kind puur en ongefiltreerd. “Het is mijn moedertaal geworden,” zegt ze. “Ik heb er zelf ook aan meegedaan. Ik kan mezelf geen vrijbrief geven dat ik dat niet heb gedaan.”

Die boodschappen waren duidelijk: dik zijn betekende lui zijn, jezelf hebben laten gaan, onverschillig omgaan met je gezondheid. Alles op dat deel van het spectrum was slecht — en bracht een zekere walging met zich mee.

De beslissing om het anders te doen

Tussen de programma’s door bereikte Tatjana meerdere keren het punt waarop ze dacht: dit wil ik niet meer. Iedere keer viel ze wel af, maar kwam ze er ook weer bij. Het voelde als volhouden — iedere keer opnieuw die spotlight op eten, op gewicht, op afvallen. “Dit hou je niet vol, letterlijk.”

Twee jaar geleden deed ze een training gericht op het onbewuste brein. Die liet haar inzien hoeveel je met je denken teweeg kunt brengen. Op een avond zat ze alleen, had ze al een bakje chips op en had ze nog zin in chocola. Iemand in een community tagde haar in een filmpje van Marjena — een geleide meditatie genaamd ‘Met liefde aan tafel‘. De meditatie ging erover dat er een gevoel onder dat verlangen naar chocola kon zitten. Dat er misschien een andere reden was dan ‘ik heb zin in chocola’.

“Ik wist het natuurlijk wel,” zegt Tatjana. “Maar onder de meditatie was mijn zin in chocola al weg. Toen dacht ik: hé, oké. Dit kan het begin zijn.”

De stap naar het programma

Na de meditatie volgden veel gesprekken voor Tatjana uiteindelijk de stap zette. Ze aarzelde om drie redenen: vertrouwen was een beschadigd thema in haar leven, ze had het jaar daarvoor geld gestoken in een andere cursus en wilde dat eerst terugverdienen, en er speelde privé veel te veel om nu ook nog aan te gaan. “Ik dacht: hier is gewoon geen ruimte voor. Gaan we niet doen.”

Toch bleef er iets knagen. Ze deed eerst Body Empowerment — een kortere instap — en via de community en gesprekken met Marjena groeide het vertrouwen. “Het zaadje was gepland. Uiteindelijk heb ik er geen seconde spijt van.”

Achteraf ziet ze dat ze wachtte tot alle lichten op groen stonden. Dat herkennen veel mensen: afvallen is altijd zo’n worsteling geweest dat de omstandigheden ideaal moeten zijn, anders is er geen capaciteit voor. Maar vijf maanden later ziet ze dat Etenslessen haar juist hielp mét die omstandigheden om te gaan.

Een andere manier van coachen

Wat Tatjana in het begin moeilijk vond, was de coachingstijl. Ze was gewend dat coaches haar naar de mond praten. Marjena doet dat niet. “Marjena vult niets voor je in. Ze laat jou nadenken en zelf inzien — ook al weet ze het antwoord allang.” In het begin irriteerde dat. Soms nog steeds, geeft ze toe. “Dan denk ik: zeg nou gewoon.”

Maar juist die aanpak heeft haar gebracht waar ze nu is. “Als je dat iedere keer had gedaan, was ik niet waar ik nu sta. Ik kan goed praten. Ik heb snel een woordje klaar. Maar dat is niet altijd wat er van binnen gebeurt.”

Ook de overgang van Body Empowerment naar Etenslessen was even wennen. Het voelde als Bambi op glad ijs — ze snapte de gedachte achter het programma niet. Tot ze het losliet. “Vanaf het moment dat ik het niet meer wilde snappen, begreep ik het.” Ze leerde dat ze niet hoefde te volgen wat A naar B naar C zei. Ze mocht haar eigen koers varen. Dat was een nieuw patroon — en een waardevol een.

Zelfleiderschap in plaats van instructies volgen

Op school leer je: volg de instructie, doe je taakjes, je krijgt te horen of je het goed of fout doet. Die houding van volgzaamheid zorgt voor veel druk in de relatie met jezelf. Je hebt thuis een rol, op het werk een rol, als partner, als ouder, als vriend — en ondertussen zoek je ontlading in eten. Je doet zo je best, maar het lukt niet. Dat knelt.

Etenslessen stimuleert zelfleiderschap: afstand nemen, reflecteren op hoe je je dagen en je denken vormgeeft. Een houding die je niet is aangeleerd. Mensen die gewend zijn aan instructies voelen zich pas veilig als ze precies weten wat ze moeten doen. Maar juist die houding houdt het probleem in stand.

“Zelf de leiding nemen — dat gaat sowieso eens gedoemd mislukken,” dacht Tatjana aanvankelijk. “Tot ik het losliet en gewoon mijn ding deed.” Het heeft haar niet alleen in het programma geholpen. Het helpt haar ook met collega’s, in relaties, in situaties waar ze anders uit haar perspectief dacht en niet kon begrijpen waarom een ander het anders zag.

Hongerbalans: eten wanneer je lijf het vraagt

Een van de eerste veranderingen was de hongerbalans: eten wanneer je lichaam — niet je hoofd — aangeeft dat het honger heeft. Dat lukte Tatjana al vrij snel na de eerste les van Body Empowerment. “Het voelde alsof ik zeeën van tijd had in een dag. Ik hoefde me niet meer druk te maken over wanneer ik at — mijn lijf geeft het toch wel aan.”

Ze ontdekte dat ze prima kon functioneren met pas om elf uur ontbijten en soms zonder middageten, als haar lichaam het niet vroeg. “Ik had zelfs meer energie dan wanneer ik mezelf door een eetschema heen duwde.” Het was een eye-opener: het bestáát dat je zonder vaste tijden eet en je toch goed voelt.

De eerste echte craving: zes uur honingdrop

Toen kwamen de eerste cravings. Een middag op het werk stonden er honingdrops — haar favoriet. Ze had net gegeten en was vol. Toch had ze er enorm zin in. In plaats van automatisch te pakken, vroeg ze zich af: wat wil dit eten voor mij betekenen?

Ze wist het antwoord direct. Ze had een conflict met haar werkgever gehad. Ze voelde zich niet gehoord, niet begrepen — en dat wilde ze dempen. Dat had ze altijd gedaan. Maar nu zag ze het contrast voor het eerst zo helder.

“Die hele middag heb ik mezelf moeten begeleiden. Ik heb er zelfs aan geroken. Zes uur lang die drop aangekeken, de pijn erin gekeken, en begeleid.” Ze at de drops niet. En wat er daarna kwam was euforie. “Ik voelde me de master of voeding. Hier wil ik meer van.” Daarna is er nooit meer zo’n extreme craving geweest.

Gedachtenwerk: niet over eten, maar over wat eronder zit

Tatjana deed weinig gedachtenwerk over eten zelf. Ze merkte al snel: haar probleem was niet het eten, maar wat eronder zat. Als ze dat aanpakte, zou het eten vanzelf veranderen. “Eten is het rookgordijn. Ik heb heel weinig ingezet op schrijven over eten. Ik concentreerde me op het vuur.”

De thema’s die ze tegenkwam in de coaching: eenzaamheid, controle willen hebben, leven naar de mening van anderen, perfectionisme, erbij willen horen. Ook durfde ze haar stem niet te laten horen — überhaupt durven spreken was een groot thema. Ze had vroeger ook geworsteld met depressie. “Eten was ook daar het rookgordijn.”

“Op het moment dat je ervoor open durft te staan, wordt het het gemakkelijkste wat er is,” zegt ze. “Het helpt je in alles — en eten is dan een leuke bijkomstigheid.”

De kracht van de community

In de community van Etenslessen geldt één belangrijke huisregel: je geeft geen coaching aan anderen. Je bent er voor jezelf. Dat voelde voor Tatjana als een opluchting. “Oh fijn, dat hoef ik er niet bij te doen.” Ze was dat gewend: anderen helpen als voorwaarde om erbij te mogen zijn.

Een keer deelde ze een thema in de community dat ze moeilijk vond. Ze hapte naar lucht en kon nauwelijks uit haar woorden komen. Binnen een uur kwamen er hartjes omhoog van anderen. “Ik voelde me zo opgetild.”

Ze ervaart de coaching van anderen zelfs als even waardevol als haar eigen coachingssessies. Als ze zelf gecoacht wordt, zit ze in de rol — ze wil haar vraag goed stellen, ze heeft maar even. Maar als ze naar een ander luistert, kan ze van een afstand horen wat Marjena zegt. “Dan greep het me bij de strot, want het kon net zo goed over mij gaan.”

Afvallen zonder weegschaal

Tatjana heeft geen weegschaal meer in huis. Die gooide ze weg toen ze verhuisde, op aanraden van haar vriend. “Jij staat er iedere dag op. Wat brengt het je? Iedere dag onrust, iedere dag spanning.” Ze vond hem eerst gek. Maar ze is hem dankbaar.

Zonder het getal kon ze zich volledig richten op het vuur, de oorzaak van overeten, in plaats van de rook. “Ik wist: het afvallen zal dan wel komen. Het is anderen al gelukt — waarom mij niet?” Niet elke dag was die gedachte aanwezig, maar het was haar insteek.

Ze weet niet precies hoeveel ze is afgevallen. Maar dat ze is afgevallen, is een feit. En het is juist afgevallen op de plek waar ze het haar hele leven het liefst kwijt wilde: haar buik. “Mijn buik stond altijd op een podium, met een spotlight erop. Tatjana heeft gewoon een buik, en ik vind je niet mooi zo. Nu ben ik er dankbaar voor dat het daar mag gebeuren.”

Afvallen als het veilig wordt van binnen

Tatjana zag het gebeuren: juist in een periode van veel privéstress verloor ze gewicht. “Ik dacht: oké, dan ben ik toch verder dan ik dacht.” Marjena benoemde het: als het veilig wordt in jou, laat het lichaam los.

Ze begon het programma met de wens om blijvend af te vallen en te stoppen met yo-yo’en. Dat is gelukt. Maar wat ze heeft gekregen, gaat veel verder. “Eten was mijn hoofdding. Eten is nu een leuke bijkomstigheid. Maar wat het me brengt in mijn werk, met mijn partner, in conflicten, bij het overlijden van mijn opa — durven spreken bij de dienst, geen angst kennen. Het heeft me zoveel meer gebracht dan afvallen.”

Advies voor wie twijfelt

Voor iemand die twijfelt of Etenslessen iets voor hem of haar is, heeft Tatjana dit te zeggen: als je twijfelt, zit er ergens al iets in je dat ervoor wil gaan. Iets spreekt je aan.

“Ga in gesprek. Vraag aan mensen die het hebben gedaan. En onderzoek wat jou tegenhoudt — want als er iets borrelt, borrelt het met een reden.”

Ze weet ook dat veel mensen bang zijn het te verliezen als het programma bijna afloopt. Zelf voelt ze dat niet zo. “Dit is nog niet het einde. En waar het einde gaat zijn, dat boeit me even niet. Ik voel dat ik het vangnet in mezelf heb gebouwd — voor gevoelens, voor gedachten, voor lastige thema’s. Dat verlangen naar vluchten met eten, dat verdwijnt. Die vaardigheid verlies je niet meer.”