Hoe maak je afvallen gemakkelijk? Misschien denk je bij die vraag aan het volgen van een menuplan of puntensysteem dat precies vertelt wat je moet eten. Maar dat is niet waar deze les over gaat. Wat afvallen gemakkelijk maakt of juist moeizaam, gaat over iets heel anders. De inzichten uit deze les gaan je helpen om het verschil te zien en daar een slimme keuze in te maken. Als je wil dat afvallen veel gemakkelijker wordt weet je na deze les precies hoe je dat voor elkaar krijgt.
Wat afvallen gemakkelijker maakt — of juist heel moeizaam — gaat niet over het volgen van een puntensysteem of een menuplan. Het gaat over iets heel anders. Diëten werken voor je lijf, maar meestal niet voor je hoofd.
In de vorige les hadden we het over plezier in gewichtsverlies. Plezier herken je onder andere aan het vergeten van de tijd: als je ergens volledig in opgaat, schrik je op een gegeven moment op en denk je: is het al zo laat? In deze les gaan we een stap verder en kijken we naar gemakkelijk gewichtsverlies. Wanneer is afvallen gemakkelijk? Wanneer is het moeizaam? En hoe maak je het jezelf gemakkelijker?
Als ik je vraag wanneer gewichtsverlies gemakkelijk gaat, denk je misschien als eerste: als ik een dieet volg en niet hoef na te denken over wat ik eet. Maar dat is niet het antwoord dat ik gevonden heb.
Gewichtsverlies gaat gemakkelijker — en eigenlijk geldt dit voor alles wat je nog nooit eerder hebt gedaan — als je erin gelooft. Als je gelooft in wat je doet, ga je door exact dezelfde leercurve en kom je dezelfde obstakels tegen, maar je beleeft dat compleet anders dan wanneer je er niet in gelooft.
Om dit te illustreren met iets heel anders: mijn ouders waren dol op het spreken van vreemde talen. We gingen meestal kamperen in Europa, en als we in Frankrijk, Duitsland of Spanje waren, vonden mijn ouders het heerlijk om de taal te spreken. In die tijd bestond Google Maps nog niet. Als je in een klein dorpje de weg kwijt was, moest je het raam opendoen en het vragen.
Mijn vader vond dat geweldig. En als hij de weg vroeg, duurde het altijd lang — want hij wist altijd een bruggetje te bouwen naar voetbal. Wij zaten achterin en dachten: oh nee, papa gaat de weg vragen. Nu komt er een heel verhaal over die Deutsche Mannschaft of l’équipe Française.
Mijn ouders spraken die talen niet foutloos, maar ze hadden zoiets van: je komt er altijd wel uit. Als je een woord niet weet, praat je eromheen, je maakt wat gebaren, en uiteindelijk snapt iemand je wel. Ze waren er zo ontspannen en speels in, dat ik diezelfde ontspanning voelde toen ik zelf op de middelbare school talen leerde. Ik geloofde dat ik er wel uitkwam.
Dat was voor mij een goed voorbeeld van: als je ergens in gelooft, beleef je het anders — ook al moet je nog steeds door de leercurve.
Er zijn vast dingen die jij hebt geleerd waarbij je zelf kunt aanwijzen: hier ging ik door een leercurve waarvan een ander dacht dat het onmogelijk was, maar ik geloofde erin. Als je daarover nadenkt, zie je misschien: ik had die ene leraar, of dat ene voorbeeld thuis in mijn familie. Er was iets wat maakte dat je erin durfde te geloven.
Dat is precies wat bij gewichtsverlies een enorm verschil kan maken.
Dit is zo belangrijk om over te hebben, omdat je — als je een geschiedenis hebt van mislukte diëten, van jaren afvallen en weer aankomen, van steeds opnieuw falen en teleurstelling — op den duur niet meer gelooft dat het kan. Dat overkwam mij ook.
Na jarenlang diëten ben ik jarenlang in therapie gegaan. Therapie ondersteunde me: ik leerde mezelf beter kennen, begreep beter waarom ik last had van stemmingswisselingen. Maar het overeten kreeg ik niet opgelost. Ik bleef leven in de ervaring van een eetprobleem. En op den duur had ik zoveel bewijs van onvermogen verzameld dat ik er niet meer in geloofde.
Ik had ook een rij boeken in de kast staan: eerst dieetboeken, daarna zelfhulpboeken. Al dat bewijs van onvermogen stond letterlijk en figuurlijk in mijn kast. Jarenlang diëten, steeds opnieuw falen, jarenlang therapie zonder resultaat, en een boekenplank vol boeken die me niet verder hadden geholpen.
Toen ontmoette ik een coach. Ze vroeg me: waar wil je over zes maanden staan? Mijn eerste reactie was: wacht even, je weet niet tegen wie je het hebt. Want als het om eten gaat, kan ik niet zomaar beslissen waar ik over zes maanden wil staan. Ik heb dit al te lang. Dit probleem zit te diep. Ik heb het kapot gelijnd. Er is iets kapot gegaan.
Al mijn bewijs van onvermogen kwam naar de oppervlakte.
Toen ze me dat bewijs hoorde opnoemen, zei ze: je hoeft niet te geloven wat je denkt.
Daarmee liet ze me zien dat er een verschil bestaat tussen de feitelijke gebeurtenissen in mijn geschiedenis met eten, en de betekenis die ik eraan gaf. Het is waar dat ik heel vaak ben afgevallen en daarna weer aankwam. Het is waar dat ik veel last had van eetbuien en emotie-eten. Het is ook waar dat die jaren therapie zijn gebeurd. Maar ze confronteerde me met het feit dat ik gedachten koos die me niet hielpen, en dat ik nieuwe gedachten kon kiezen.
Als jouw geschiedenis op die van mij lijkt, zijn gedachten als deze misschien een soort waarheid voor je geworden:
Dit zijn gedachten die je zo vaak hebt gedacht dat ze overtuigingen zijn geworden. En een overtuiging beleef je als de waarheid over jezelf. Maar dat is het niet.
Terug naar de vraag: waar wil je over zes maanden staan? En wat kan er voor je veranderen als je nieuw geloof kiest?
Als ik dit aan je voorleg, voel je misschien weerstand opkomen. Nee, dit gaat zo maar niet. En dan wil je hele verhaal uit jouw geschiedenis met eten naar de oppervlakte komen en zichzelf herbevestigen. Herken je dit?
Dit is precies het stuk dat het verschil maakt tussen gemakkelijk gewicht verliezen, of heel moeizaam steeds opnieuw op hetzelfde punt uitkomen. Het veranderen van je geloof is essentieel. Het is het verschil tussen nooit je bestemming bereiken of ontdekken dat het echt veel gemakkelijker kan.
Toen ik besloot om met mijn coach samen te werken en haar pad te volgen, begon ik nieuw geloof te bouwen. Dit zijn de gedachten die ik toen koos — en ik wil ze met je delen, omdat ik denk dat ze jou ook kunnen helpen:
Deze gedachten riepen geen weerstand bij me op. En dat is belangrijk.
Je kunt jezelf niet iets wijsmaken wat je simpelweg niet gelooft. Dat roept weerstand op en werkt niet. Je hebt gedachten nodig die je wél kunt geloven.
De reden dat deze gedachten voor mij werkten, is dat ze gaan over ontdekken. Een ontdekking doen vraagt geen vaardigheid. Je hoeft iets nog helemaal niet te kunnen om het te ontdekken. Het legt de drempel veel lager.
“Ik kan een nieuwe relatie met eten bouwen” voelt als een te grote sprong als je veel bewijs van onvermogen hebt verzameld. Maar “ik wil ontdekken dat ik een nieuwe relatie met eten kan bouwen” voelt veel toegankelijker. Het is iets wat gewoon kan gebeuren, en is niet afhankelijk van een vaardigheid die je nog niet hebt.
Met deze gedachten zette ik mezelf in een heel ander spoor — een spoor waarin ik kon ontdekken dat het gemakkelijk kon gaan. Ook na jaren van diëten, therapie en afvallen en weer aankomen.
Ik zie hetzelfde gebeuren bij de mensen in mijn programma Etenslessen. Degenen die aanvankelijk met een boogje om dit onderwerp heenlopen, maar zich er uiteindelijk overheen weten te helpen en dit gaan toepassen, komen altijd bij me terug met: Marjena, je hebt gelijk. Ik ben zo blij dat ik dit ben gaan doen. Alles komt ineens in een stroomversnelling.
Dat overeten ’s avonds op de bank waarvan ik dacht: ik krijg dat er maar niet uit — ik hoef het niet meer te doen. Of dat thuiskomen als ik moe en gestrest ben, en meteen doorlopen naar de keuken — dat doe ik nu niet meer.
Dit is waarom ik in Etenslessen zoveel les geef over dit onderwerp, zoveel workshops erover geef en er zo intensief op coach. Het zit verweven in alle modules en coaching, zodat je de techniek echt goed leert beheersen en zoveel succeservaringen opdoet dat het een routine wordt.
Dan merk je dat je er nog veel meer mee bereikt dan alleen het oplossen van overeten. Dat was de ingang, de aanleiding. Maar daarna neemt je hele kwaliteit van leven enorm toe. Alles wat je wil realiseren in je leven gaat hierdoor gemakkelijker.
Denk hierover na en onderzoek voor jezelf: waar heb ik dit al eerder meegemaakt? Waar merkte ik dat iets me veel gemakkelijker afging omdat ik erin geloofde? Dan heb je dat bewijs al — en dan zie je dat je dat ook hierop kunt toepassen.
Als je plezier wil in gewichtsverlies en wilt ontdekken dat het gemakkelijker gaat, zorg dan dat je op de lijst staat. Op 27, 28 en 29 mei geef ik een gratis Etenslessen driedaagse. Drie dagen onderdompelen in de concepten die een enorm verschil voor je gaan maken. Meld je aan als je daar niet op staat, dan ben je erbij.
Je hebt geleerd om eten te beheersen. Maar vrijheid voelt anders. Vrijheid is luisteren naar je lichaam, je verlangens en waarheid. Het is stoppen met vechten en beginnen met begrijpen.
Dit zijn jouw etenslessen. Geen regels die je moet volgen, maar ontdekkingen die je mag doen. Als eten een worsteling is, is er iets in jou dat gehoord wil worden.
Overeten is de rook – niet het vuur. In mijn boek neem ik je mee in een nieuwe omgang met eten.