Afl. 309 Zo verlang je minder naar eten

Afvallen gaat vanzelf als je minder naar eten verlangt. Maar hoe werkt dit op een natuurlijke manier zonder injecties? In deze les schijn ik het licht op dit onderwerp. Ik bespreek de vier domeinen die je invloed geven op je verlangen naar eten. Onderzoek wat je tot nu toe over het hoofd zag. Als je wil afvallen, stoppen met overeten of meer rust ervaren rond eetprikkels gaat deze les je helpen. Verlangen is gelukkig je eigen creatie. Ontdek dat er meer voor je mogelijk is dan je nu misschien denkt.

---

Wat je ontdekt:

• Vier domeinen van invloed op je verlangen naar eten
• Koop jouw exemplaar van het boek Etenslessen

---

 

Hoe verlang je minder naar eten?

Verlangen wat er niet is, hoef je ook niet te bedwingen of door je heen te laten gaan. Het is de makkelijkste weg naar blijvend gewichtsverlies: gewoon niet aan overeten denken. Maar hoe krijg je dat voor elkaar?

Vroeger zag ik gewichtsverlies als iets wat je voor elkaar moest zien te krijgen door je verlangens te domineren. In de volksmond werd altijd gezegd: als je het maar graag genoeg wil, dan lukt het je ook. Waar een wil is, is een weg. Voor mij verwees dat naar wilskracht.

Wilskracht werkt niet blijvend

Puur op wilskracht vechten tegen mijn verlangen naar eten, mijn verlangen naar eten onderdrukken of het proberen te vermijden door eten en situaties met veel eten te vermijden, was geen houdbare aanpak. Sterker nog, mijn verlangen naar eten werd daar alleen maar groter van.

In het oplossen van overeten onderzocht ik hoe ik ervoor kan zorgen dat ik minder naar eten verlang. Als er in de feestmaanden allerlei eetcues in de supermarkt liggen, de verleidingen van pepernoten en kerstbrood en alles wat je associeert met verwennerij en gezelligheid, is het natuurlijk de gemakkelijkste manier als dat geen aantrekkingskracht op je uitoefent.

Zo kun je een probleemloze relatie met eten ervaren en het gewicht hebben waar je blij mee bent. Verlangen wat er niet is, hoef je ook niet te bevechten.

Drie domeinen die je verlangen beïnvloeden

Ik geef een aantal voorbeelden die alle drie in een verschillend domein zitten. Het ene zit in het domein van je denken, het andere in het domein van je lichaam en het derde in het domein van je gevoelsleven.

Domein 1: Je denken aanpassen

Heel veel verlangen naar eten creëer je door je denken. Het merendeel van je verlangen naar eten wordt in je denken geactiveerd. Je denken kan zo geautomatiseerd raken, zo goed geoefend worden, dat het zich buiten je bewustzijn afspeelt. Er is een prikkel die een gedachte activeert over eten, maar jij hebt dat niet in de gaten.

Waarom bewustwording cruciaal is

Het is belangrijk dat je je denken naar je bewustzijn haalt. Goed geoefende, geautomatiseerde gedachten worden zo vluchtig dat ze aan je bewustzijn ontsnappen. Maar dat betekent niet dat je ze niet naar je bewustzijn kan halen.

Het is cruciaal dat je dat begrijpt en daar gebruik van gaat maken. Zodra je de vluchtige, geautomatiseerde gedachten die je nu niet meer opmerkt naar je bewustzijn haalt, kan je ze gaan beïnvloeden en veranderen.

Gedachte 1: Afhankelijkheid

De eerste categorie gaat over afhankelijkheid. Gedachten van afhankelijkheid zijn de overtuiging dat je eten nodig hebt. Ik heb het niet over eten wat je nodig hebt omdat je honger hebt, maar eten wat je nodig hebt om je staande te houden.

Als je gestrest bent, gefrustreerd bent of heel veel weerstand voelt tegen een taak die je jezelf hebt gegeven, kun je een gedachte hebben zoals: ik heb dit nu gewoon even nodig. Of: ik kan niets zonder. Ik kan dit alleen als ik nu iets te eten pak.

Dit is een overtuiging die je verlangen naar eten in stand houdt en die de suggestie wekt dat dat eten daar iets voor jou doet. Waardoor jij die vervelende taak kan doen, je frustratie de baas kan of je stress kan reguleren.

Gedachte 2: Verheerlijking

Een andere gedachte is een gedachte van verheerlijking. Het verheerlijken van eten. Zoals: zonder iets lekkers erbij is het niet gezellig. Of: ik wil wel kunnen genieten. Zonder dit erbij is het minder gezellig, zonder dit erbij kan ik minder genieten.

Deze gedachte van verheerlijking houdt het idee in stand dat genieten zonder dat lekkers erbij niet voor je mogelijk is. Ook hier vertel je jezelf iets wat je in de weg zit. Als je minder naar eten wil verlangen, vrij wil zijn van overeten, blijvend gewichtsverlies wil realiseren, wil je deze gedachte gaan aanpassen.

Gedachte 3: Risico

Een derde voorbeeld is een gedachte van risico. Als ik dit nu volhou, gaat het goed. Ik wil het vandaag niet verpesten. Het gaat op dit moment mis. Dit moet nu stoppen.

Dit zijn allemaal gedachten die gaan over het risico van aankomen en het verlangen naar afvallen. Het zijn gedachten die spanning produceren tussen jou en eten. Ze gaan over risicodenken en het goed willen doen met eten en met jouw proces van gewichtsverlies.

De drie categorieën die aandacht nodig hebben

Gedachten van afhankelijkheid, het verheerlijken van eten en risicodenken vanuit angst voor aankomen en verlangen naar afvallen zijn alle drie categorieën die jouw aandacht nodig hebben. Je vertelt jezelf daar iets wat je niet helpt en wat je verlangen naar eten aanwakkert.

Ik heb het hier niet over nooit meer naar eten verlangen. Ik heb het over minder naar eten verlangen, en alleen naar eten verlangen op de momenten dat dat voor jou ook echt wenselijk is.

Het idee is dat je jouw gedachtenwereld zo gaat inrichten dat jouw verlangen naar eten daarmee wordt opgelijnd op een manier die jou het resultaat geeft wat je wil. Dat wat jij omschrijft als een fijne relatie met eten, een gezonde relatie met eten, een vrije relatie met eten, een zorgeloze relatie met eten.

Domein 2: Je lichaam en biochemie

Er zijn twee dingen die een belangrijk verschil voor je gaan maken als je minder naar eten wil verlangen en die specifiek gaan over je biochemie, over hoe je lichaam functioneert.

Eet de regenboog: biodiversiteit

De eerste is zorgen dat je veel verschillende nutriënten binnenkrijgt. Biodiversiteit maakt je lichaam kalm. Ik weet uit ervaring dat hoe je met eten bent opgevoed heel gemakkelijk ook is hoe je erin blijft hangen. Daarmee kan je onderschatten hoeveel er voor je verandert in je verlangen naar eten als je heel divers gaat eten.

Daar zit een mooie slogan voor: eet de regenboog. Hoe meer verschillende kleuren je eet uit de natuurlijke planten- en vruchtenwereld, hoe meer je lichaam in rust komt.

Noten, vruchten, zaden, verschillende kleuren fruit, verschillende kleuren groenten: rood, oranje, geel, groen. Hoe diverser je eet en door al die kleuren je bord aan te kleden met regenboog, zit je waarschijnlijk al helemaal goed.

Het verschil tussen vroeger en nu

In de jaren toen ik in mijn tienertijd en jongvolwassen tijd leefde op bruine boterhammen met kaas, een blikje Cola Light en een appel, was het zo moeilijk voor mijn lichaam om zich kalm en in harmonie te voelen. Er was zoveel wat ik niet at.

Ik kon vroeger kiezen: wil je een boterham met zoet, wil je een boterham met hartig. Dan at je jam en dan at je kaas. Dat was het dan. Nu, in vergelijking met nu, met alle verschillende kleuren, texturen en smaken die er op mijn bord te vinden zijn, heb ik daar weinig van nodig.

Mijn lichaam voelt al zo snel voldoening. Alles is afgevinkt. En dat geeft rust.

Reguleer je suikerinname

Wat daarnaast rust geeft, is het reguleren van suiker. Het reguleren van het soort suiker wat jouw brein in de war maakt en je beloningssysteem, je genotszucht, te hoog inregelt.

Je zult het herkennen als een bosbes flauw van smaak vinden en pas merken dat je iets zoets eet als het chocopasta is of pepernoten. Je hebt daarmee jouw beloningssysteem zo opgeschroefd dat het eten van puur eten een beetje laf smaakt, een beetje saai is.

Er is weinig aan, omdat je staat ingesteld op een smaakbeleving die kunstmatig zo geïntensiveerd is dat de balans eruit is. Dan merk je dat je heel gevoelig reageert op signalen van beloning van dit soort voedsel. Je loopt door de supermarkt en je gaat aan bij het zien van de pepernoten. Je gaat aan bij het zien van de zoutjes en het snoep.

Start met je gedachten, niet met wilskracht

Om te zorgen dat je minder naar eten verlangt, beveel ik je aan om dat eerst in je gedachten te veranderen en pas van daaruit iets met je lichaam te doen. Want anders doe je dat op wilskracht en vertel jezelf: als ik minder naar eten wil verlangen, dan mag ik dit dus niet meer eten. Dan zit je weer in een dieet.

Dan zit je weer in iets wat je jezelf verbiedt en dat gaat niet voor je werken. Maar dit is wel een van de elementen die het heel gemakkelijk voor je maken om een lichaam te hebben wat niet zo snel reageert op dat wat je nu nog misschien een verleiding noemt om je heen. Dat kan volledig doven.

Je wil niet alleen gewicht verliezen en een gewicht hebben waar je ontzettend blij mee bent, maar je wil ook geen last hebben van een hoofd wat de hele tijd om eten zuurt. Dit zijn twee manieren waarmee je het op het lichamelijke en neurologische niveau kan inregelen.

Domein 3: Je gevoelsleven en zelfzorg

Als je andere, betere vormen van zelfzorg ontwikkelt die te maken hebben met je gevoelsleven, met het begeleiden van jezelf in je leven van alledag, zal je merken dat er heel veel overeten verdwijnt en je minder naar eten verlangt.

Het begeleiden van je zenuwstelsel

De zelfzorg waar ik het over heb is het begeleiden van je zenuwstelsel als je wat geraakt bent, van slag bent, uit je kalme doen bent en je gehaast voelt en opgejaagd voelt of wat verloren voelt.

Er zijn veel ongemakken die op het hele spectrum van je gevoelsleven zitten waar eten vaak je lapmiddel is geworden. De gemakkelijke manier waarmee je jezelf reguleert, oppept, kalmeert, even afleidt van de dingen die je dwars zitten.

Waarom eten je lapmiddel werd

Dat is heel menselijk. Het is volkomen logisch dat je dat patroon hebt ontwikkeld omdat eten dichtbij was in je vormende jaren, toen de begeleiding op dit stuk waarschijnlijk ontbrak.

Niemand in mijn programma heeft ouders die konden begeleiden in het verkennen van je emotionele spectrum en jezelf daarin opvangen. Er werd meestal gezegd: je moet niet zeuren, maak je nuttig, je hebt niets om over te klagen, wat piep je nou, loop me niet voor de voeten, wat wil je, je ziet dit verkeerd.

Het rattenpark: zelfzorg die werkt

Hier heeft iedereen iets in te leren en te ontwikkelen. Een van de dingen die je nodig hebt, is het verkennen van jouw zelfzorg. Hoe ziet jouw zelfzorg eruit?

Mijn zelfzorg was vroeger niet anders dan mijn dieetplan hebben en ergens in de toekomst een keer een strandwandeling inplannen met een vriendin of een middag naar de sauna. Dat was dan mijn quality time, mijn tijd om mezelf een beetje te pamperen.

Laagdrempelige zelfzorg

Maar wat kan je daarmee op een dinsdagochtend om tien uur als je ineens schrikt van iets belangrijks wat je bent vergeten? Daar heb je zelfzorgvaardigheden voor nodig die laagdrempelig zijn.

De psycholoog Bruce Alexander deed een prachtig onderzoek waarin hij verslaving bestudeerde door de ratten in zijn laboratorium te laten kiezen tussen het drinken van water of water wat was aangelengd met suiker of morfine. Die ratten raakten allemaal verslaafd aan dat suikerwater en lieten het water liggen.

Totdat Bruce iets inrichtte voor die ratten wat hij zijn rattenpark noemde. Het was de Efteling of Disney World voor ratten. Hij gaf die ratten alles in dat park om hun natuurlijke gedrag mee te kunnen vertonen. Dus kruipen, wegen creëren, nesten bouwen, elkaar ontmoeten, graven, verkennen.

De kracht van een rijk leven

Wat gebeurde er? Die ratten konden nog steeds kiezen tussen gewoon water drinken of suikerwater of morfinewater. En ze dronken liever water, ondanks die verleiding van dat waar ze een kick van konden krijgen. Ze hadden geen belangstelling voor die kick.

Als jij nu kijkt naar jouw leven en je afvraagt: hoe ziet mijn rattenpark eruit, hoe fijn maak ik mijn leven van alledag? Dan zul je zien dat als dat een kaalslag is, waar weinig te vinden is, waar niets laagdrempeligs tot je beschikking staat, of waar jij jezelf geen toestemming voor geeft, dan is eten de next best thing.

En dan zul je merken dat je meer naar eten verlangt dan je eigenlijk wil. Dan ben jij die rat die voor dat suikerwater kiest, omdat je in een kaal kooitje leeft. Er wordt niet voor jouw welbevinden gezorgd. Je hebt geen milieu voor jezelf gecreëerd waar je je goed in kan voelen.

Maatwerk in je zelfzorg

Het maatwerk leveren in jouw rattenpark, in je zelfzorg, is heel belangrijk. En daarmee gaat het emotie-eten verdwijnen.

Ik heb het over de dingen die je fijn vindt, de dingen die je helpen ontspannen en rusten en plezier maken. Maar ik heb het ook over de vormen van zelfzorg die je helpen om je systeem te reguleren. Dat gaat niet zozeer over iets leuks voor jezelf mogen doen, want dat is niet waar je de energie voor hebt als je heel erg moe bent.

Je hele zelf mogen zijn

Tot slot is het heel belangrijk voor blijvend gewichtsverlies dat jij jezelf toestemming gaat geven om je hele zelf te mogen zijn. Dit is vaak een blinde vlek.

Verdrong delen van jezelf

Omdat je in je vormende jaren stukken van jezelf verdrongen hebt, hebt weggeduwd, gecensureerd. Er zijn stukken van jezelf waar je misschien om werd bekritiseerd of afgewezen of verstoten. Je bent dat uiteindelijk zelf gaan doen, je hebt dat geautomatiseerd.

In het oplossen van overeten worden die stukken in jou zichtbaar. Dat is zo mooi van de reis die je maakt, waarbij we dat allemaal bij elkaar brengen, waardoor er een milieu wordt gecreëerd voor jou waarin die delen zichtbaar worden, worden uitgenodigd en jij er makkelijk toegang tot krijgt.

De diepste laag van blijvend gewichtsverlies

Je creëert een relatie met eten die jij fantastisch vindt, zodat eten geen probleem meer is in je leven. En op de diepste laag daarin, in de relatie met jezelf, ontdek je: wacht even, ik mocht nog niet mijn hele zelf van mezelf zijn. Ik mag alleen in bepaalde relaties of in bepaalde situaties een bepaalde versie van mezelf zijn.

Er is niets mis met jou

Wat ik zo mooi vind als je misschien ooit op dat punt bent beland dat je denkt: ik ben gewoon een hardnekkige geval of er is iets mis met mij. Weet dan: een probleem laat zich pas oplossen nadat het eerst is begrepen.

Hiermee zeg ik tegen jou: er is met jou niets mis. Je bent heel, je bent compleet, je bent fantastisch en je bent voor een deel nog onontdekt door jezelf. In de dingen die je denkt, onbewust, die je hebt geautomatiseerd. In wat je lichaam je kan vertellen over voeding, over de manier waarop je voor jezelf zorgt, waar nog veel in te ontdekken is. En in wie jij helemaal bent als je je hele zelf mag zijn.

Minder verlangen wordt werkelijkheid

Als je dit bij elkaar brengt, deze domeinen aandacht geeft, daar je onderzoek naar doet en je stappen inzet, dan merk je dat er steeds meer situaties zijn waarvan je zegt: normaal gesproken had ik nu gegeten. Nu was ik zeker naar de keuken gelopen. Dit was het moment dat ik eerst even was gaan eten, voordat ik dat ene ding ging doen.

Dit was het moment waarop er iets in mijn mandje was beland in de supermarkt, waarvan ik later denk: waarom begon ik dat nou te eten? Ik had het in de auto op weg naar huis, begon ik al van te eten. Sloeg nergens op. Het sloeg wel ergens op. En dat ontdek je als je deze reis maakt, als je deze verkenning doet.

Zoek het onderzoek van Bruce Alexander op. Je kan het vast vinden op YouTube. Op 3 december gaat Etenslessen weer open voor deelname. Kom erbij als je zegt: ik wil dit helemaal aflopen.